|
به بهانه آخرين خبر منتشره درباره ايدز
۱۴۰ هزار بمب جاندار
دكتر اديب وحداني
جامعه ايراني بارها ثابت كرده است كه جا افتاده ترين رفتارها را به راحتي كنار مي گذارد و حتي وقتي يك رفتار جمعي رنگ و بوي به ظاهر ديني هم دارد، مي توان مشكل را با تشكيل دادن يك اراده ملي حول يك محور عقلاني - ديني حل كرد
۱- مجامع بزرگ بين المللي هر ساله لغات جديدي را براي توصيف پديده هاي عمومي مي سازند. اين مجامع چهار سال پيش واژه اپيدمي غيرقابل كنترل را براي توصيف ايدز به كار بردند، آنها سال پيش ايدز را با نام بحران عظيم به جهانيان شناساندند و در سال 2002 براي ايدز واژه فاجعه را انتخاب كردند.
بيماري ايدز يا نارسايي اكتسابي ايمني مرز نمي شناسد.
وقتي كه در اوايل دهه 80 رفتار آلوده يك مرد آمريكايي باعث انتقال ويروس HIV از ميمون به انسان شد كسي فكر نمي كرد اين ويروس كشتاري بيشتر از بمب اتم را با خود به همراه داشته باشد.
طي سالياني كه كاوشگران به دنبال چرايي اين بيماري، شيوه انتقال آن و نيز راه هاي مقابله با آن بودند، گروه كثيري از مردم جهان به اين بيماري مهلك دچار شدند به گونه اي كه بنابر آمار سازمان بهداشت جهاني در سال 2002 بيش از 42 ميليون نفر در جهان حامل ويروس HIV بودند كه از اين ميان تنها طي دو دهه بالغ بر 20 ميليون نفر به دليل ابتلا به بيماري ايدز جان باختند.
بيماري ايدز مانند سرماخوردگي به سرعت و گسترده منتقل نمي شود، اما آلودگي افراد به آن بسيار سريع تر و جدي تر از بسياري از بيماري هاي متداول است. به گونه اي كه به گزارش سازمان مذكور فقط طي سه دهه اخير 62 ميليون نفر به ايدز مبتلا شده اند.
جهان اول يا كشورهاي آمريكايي و اروپايي پس از كشف راه هاي انتقال بيماري به سرعت به مقابله با آن پرداختند.
آنها با آموزش بهداشت جنسي و نيز در اختيار قراردادن سرنگ هاي رايگان به معتادان تزريقي توانستند رشد سهمگين اين بيماري را به كمتر از دو صدم درصد 02/0 در سال برسانند، حال آنكه در مقابل در كشورهاي آفريقايي و آسيايي به دليل بسياري از ساختارهاي سنتي آموزشي و بيش از آن انكار واقعيت هاي اجتماعي اين بيماري رشدي فزاينده داشته است.
بايد دانست كه هر ساله حدود 5 ميليون نفر در جهان به فهرست مبتلايان به ويروس HIV افزوده مي شوند كه بيشترين سهم از آن آفريقا و آسياست.
سازمان بهداشت جهاني چندي پيش هشدار داد كه خاورميانه در آستانه فاجعه بزرگ ايدز قرار دارد، به گونه اي كه تا پايان سال 2001 تنها 6 ميليون نفر در آسيا حامل ويروس HIV بودند.
آموزش هاي پزشكي و بهداشتي به گونه اي است كه افراد مي توانند به رغم ابتلا به ويروس HIV ازدواج كنند و آداب لازم و بديهي زندگي زناشويي را به جاي آورند بي آنكه از يكي از زوجين اين بيماري به زوج ديگري منتقل شود، اما شرم، حيا، سنت هاي رايج و دلايل ديگر مانع از ارايه اين آموزش مي شود.
۲-در ايران درست همان چيزي كه از شيوع ايدز جلوگيري مي كند، باعث رشد بي سروصداي اين بيماري مي شود. هر كس كه در مورد ايدز نظر مي دهد، مي گويد كه اين بيماري به دليل اعتقادات سفت و سخت مذهبي مردم رشد نمي كند يا آهنگ رشد آهسته اي نسبت به ديگر جوامع دارد. اين درست اما از آن طرف فقط بعضي از مسوولان حاضرند بگويند كه بسياري از مردم به خاطر تلقي اخلاقي كه از اين بيماري وجود دارد، حاضر نمي شوند اعلام كنند كه ايدز دارند و اين نكته باعث مي شود كه سخت ترين كار در كشور، به دست آوردن برآورد دقيق از تعداد بيماران و نتيجه گيري براي يافتن راهي براي اداره اين بيماري است. همه اين مشكلات درست مثل آن دانه هاي ريز بد هيبت كه شبيه مين هاي دريايي اند، واقعي اند و به دست نياوردن راه حل براي اين مشكل، باعث مي شود كه بتوان هشدارها را واقعي شمرد.
3-عكاسي كه به بخش عفوني بيمارستان امام خميني سر زد تا درباره ايدز گزارش تصويري تهيه كند، مي گويد: به ما روپوش سفيد و ماسك و دستكش دادند. دقيقا ظرف 20 دقيقه همه چيز را هماهنگ كردند و فقط از من تعهد گرفتند كه بدون رضايت بيمارها از آنها عكس نگيرم. بين بيمارها هم فقط يك نفر با گرفتن 2 هزار تومان پول حاضر شده كه صورتش را بپوشاند تا از او عكس بگيرم. بيماران بيشتر از طريق سرنگ آلوده شده بودند. اما پزشكي عقيده داشت اكثر آنها حتي پس از ابتلا مي ترسند علت اصلي ابتلا را به زبان بياورند. اين دروغگويي در آخر خط زندگي در شرايطي است كه پزشكان بعد از كشف دكتر ديويد هو در سال 1998 - كه اعلام كرد درمان ايدز با دارو فقط در يك دوره زماني مشخص ممكن است و عوارض جانبي آن هم درست به اندازه خود اين ويروس خطرناك است - پي بردند كه تنها راه برخورد با ويروس HIV جلوگيري از انتقال آن است؛ دست كم تا روزي كه واكسن تهيه شود.
۴-هنوز واكسن ايدز ساخته نشده و اميد هم نمي رود به سرعت در دسترس بشر قرار گيرد. روزي كه اين واكسن ساخته شد، بايد داراي شرايط لازم براي رسيدن به توليد انبوه و داراي امكان تزريق آن به همه مردم باشد. اما مسوولاني كه بايد ديوار مقابل اين بيماري را بالاتر ببرند، كارهايي را انجام مي دهند كه كم از دست روي دست گذاشتن نيست. ايجاد يك بسيج همگاني براي آگاه سازي مردم به نحوه هاي انتقال ايدز، دادن مشاوره هاي لازم به مراكز فرهنگي جهت توليد برنامه ها و گزارش هاي مستند قابل پخش براي همه، برطرف كردن مشكلات اطلاع رساني در زمينه ايدز، بازنمايي واقعيت هاي اجتماعي درباره اين بيماري، گنجاندن دروس مربوط به بيماري ايدز لابه لاي كتاب هاي درسي، كار فرهنگي فراگير جهت ترغيب روحانيون به استفاده از تريبون هاي فراگير جهت قباحت زدايي از صحبت كردن درباره ايدز، شناخت راه هاي فرهنگي جهت انتقال اطلاعات به محيط هاي دور از رسانه هاي رسمي عمومي و ... همه از كارهايي بود و هست كه مي توانست در زمينه ايدز و جلوگيري از شيوع آن صورت پذيرد و مسوولان به آن اهتمامي نورزيدند و اگر چنين كردند هم نتوانستند چندان تاثير گذار باشند. نه رسانه هاي مولتي مديا، نه برنامه هاي پرمخاطب تلويزيوني، نه گزارش هاي جذاب مطبوعاتي و نه امكانات فراوان ديگري كه از آنها نام برده شد، هنوز نتوانسته اند مشكل ايدز را به موضوع روز جامعه ايراني تبديل كنند. نمره اي كه مسوولان وزارت به خودشان مي دهند چه مي تواند باشد؟
۵-اخلاقي شدن مشكل ايدز بحث فراگيري در همه جوامع است، اما ما از بيشتر جامعه ها هنوز اخلاقي تريم و نزديك شدن به تابويي به اين بزرگي، كار آساني نمي نمايد؛ اما قرار نيست كه همه كارهاي دنيا خيلي هم آسان باشد. جامعه ايراني بارها ثابت كرده است كه جا افتاده ترين رفتارها را به راحتي كنار مي گذارد و حتي وقتي يك رفتار جمعي رنگ و بوي به ظاهر ديني هم دارد، مي توان مشكل را با تشكيل دادن يك اراده ملي حول يك محور عقلاني - ديني حل كرد. برطرف شدن مشكل قمه زني نمونه اي درست از حل اين مشكلات است. خيلي از تلقي هايي كه از بيماري ايدز مي شود و رفتارهايي كه از سوي جامعه با آنها صورت مي گيرد غير اخلاقي است، منتها يك عزم ملي مي تواند اين مشكل را حل كند.
۶-به حرف هاي حسينعلي شهرياري، عضو كميسيون بهداشت و درمان مجلس شوراي اسلامي و نماينده زاهدان در گفت وگو با ايلنا توجه كنيد: بر اساس معيارهاي سازمان جهاني بهداشت، آمارهاي واقعي مربوط به مبتلايان به ايدز معمولا 20 تا 30 برابر آمارهاي رسمي است. با توجه به اينكه آمارهاي رسمي اعلام شده از سوي وزارت بهداشت حدود 7 هزار نفر مبتلا به ايدز معرفي شده است، مي توان آمار واقعي مبتلايان در كشور را خيلي بيش از اينها ارزيابي كرد.
در كنار اين صحبت ها مي توان گفته هاي مدير شبكه بهداشت و درمان شهر ري را گذاشت كه او هم سعي در بازنمايي واقعيت ها دارد، اما متاسفانه حرف ها چقدر با هم تفاوت دارند:
ايران هنوز نتوانسته بسياري از مبتلايان به ايدز را شناسايي كند.
براساس آمارها در كشور ايران، 9 درصد از افراد از طريق روابط جنسي به بيماري ايدز مبتلا شده اند، اما ايران نيز درگير گسترش بيماري ايدز از طريق تماس هاي جنسي غلط و نامشروع شده است.
۷- نمي توان چشم ها را بست، نمي توان با واقعيت سر ناسازگاري داشت. زندگي منطق خشك و استدلال خاص خود را دارد. رشد بيماري ايدز حتي به صورت تصاعد هندسي نيست. اين بيماري مهلك به صورت تصاعد لگاريتمي عمل مي كند.
اكنون روزي 18 هزار نفر در جهان به ويروس HIV آلوده مي شوند.
طبق گزارش سازمان ملل متحد در بسياري از كشورهاي آفريقايي از هر 3 نفر، يكي به اين ويروس آلوده است. به عبارت ديگر اين كشورها عملا تا 10 سال آينده به برهوتي از جمعيت خالي از تخصص تبديل مي شوند.
مرگ والدين در اين كشورها از جمله روآندا بر اثر آلودگي به ايدز، باعث يتيم شدن افراد و بي سرپرستي خانواده و همچنين افزايش فقر عمومي مي شود.
تعداد قابل توجهي از اين افراد از متخصصان و بويژه نيروهاي جوان هستند كه در آينده اي نه چندان دور كشور خود را حتي با خطر فروپاشي مواجه مي كنند. ايدز تنها منجر به مرگ بيمار نمي شود، بلكه تبعات بهداشتي آن از جمله اشغال تخت هاي بيمارستاني، كاهش اميد زندگي، بالا بردن هزينه بهداشت عمومي، اخلال در امور اجتماعي و خانوادگي و به وجود آوردن بحران هاي اقتصادي و رواني از ديگر عوارض اصلي اين بيماري است.
اگر در آغاز ورود اين ويروس مهلك به كشور، با آن مقابله اي جدي و اصولي مي شد، تا اين حد در ايران گسترش نمي يافت، اما هنوز هم فرصت اندك ولي باقي است. كاري كنيم به بحران و فاجعه تبديل نشود.
۸-حسن ختام؟ حرف هاي يك مبتلا به ايدز: از ابتداي سال 4 نفر از دوستانم كه مانند من نبودند، فوت كرده اند. مي دانم كه من نفر پنجم هستم. وزارت بهداشت بايد از ما حمايت كند. من هرجا كه مي روم، دندانپزشكي، سلماني، تزريقات و ... مي گويم كه مبتلا به ايدزم، فكر مي كنيد براي چه اين كار را مي كنم؟ براي حمايت از مردم! پس بايد از من حمايت شود. در غير اين صورت آيا دليلي وجود دارد كه من به اين كارم ادامه دهم...؟ اين جملات بيش از آنچه كه ما تصور مي كنيم، جدي گرفتني هستند؛ براي آنكه بمبي كه مي گويند، منفجر نشود!
|
