ترجمه: امير بهادري نژاد
منابع: بلومبرگ و فرانس پرس
سقوط ارزش دلار باعث بهم خوردن تعادل سياسي و اقتصادي جهاني شده اما بيشترين لطمه را از كاهش ارزش دلار، كشورهايي به جز آمريكا احساس خواهند كرد.
در چند هفته اخير روند سقوط دلار در برابر يورو شدت گرفته و ارزش دلار در برابر يورو به پايين ترين سطح خود در طول تاريخ رسيده است.
البته اقتصاددانان معتقدند، كشورهاي جهان بايد به زندگي با دلار ضعيف عادت كنند. در حقيقت هم اكنون تئوري جان كانوي وزير دارايي ريچارد نيكسون مجدداً مطرح شده است. وي در دوره وزارت خود همواره مي گفت: دلار، واحد پول آمريكا است اما مشكلات آن را بايد ساير كشورهاي جهان تحمل بكنند. در حال حاضر عامل اصلي سقوط ارزش دلار، «كسري هاي دوقلو» اقتصاد آمريكا است. اين كسري ها به واسطه هزينه هاي اضافي دولت فدرال و ولخرجي شهروندان آمريكا در خريد كالاهاي خارجي به ويژه كالاهايي چيني به وجود آمده است.
در واقع بانك هاي مركزي كشورهاي آسيايي با تأمين بودجه موجب ولخرجي دولت و شهروندان آمريكايي شده اند كه پيامد كمك اين بانك ها افزايش رشد اقتصادي آمريكا بوده است.
در نتيجه واشنگتن با آن كه سياست خود را «حمايت از دلار قوي» اعلام مي كند اما عمداً موافق كاهش ارزش دلار است.
با اين حال بسياري از كارشناسان اقتصادي اين سياست آمريكايي ها را غيرقابل تحمل و كوتاه مدت مي دانند. در صورت ضعيف بودن دلار، طرفداران كالاهاي صادراتي آمريكا در خارج از كشور پرطرفدار و در عوض واردات كشورهاي خارجي در خاك آمريكا كم طرفدار مي شود. چنين شرايطي در نهايت باعث كاهش كسري حساب جاري آمريكا با ساير كشورهاي جهان خواهد شد.
دولت بوش به جاي حمايت از تجارت و يا پايين آوردن سرعت رشد اقتصادي، گزينه ضعيف نگاه داشتن دلار را انتخاب كرده اما چون اغلب معاملات در جهان با دلار انجام مي شود، اين سياست آمريكا به سرعت در سراسر جهان پيامد داشته است.
تاكنون كشورهاي اروپايي بيشتر از اين سياست آمريكا لطمه خورده اند چون بسياري از كشورهاي آسيايي آمادگي دارند پيامدهاي منفي كاهش ارزش دلار بر واحد پول خود را محدود كنند.
به عنوان مثال، كشور چين از سال ،۱۹۹۴ واحد پول خود را وابسته به دلار كرد و يا دولت ژاپن كه در هنگام كاهش ارزش دلار، اقدام به خريد دلار مي كند تا اين كه ين را كنترل نمايد.
اما اقتصادهايي كه واحد پول آنان وابسته به دلار است (اقتصاد آمريكا، چين و اغلب كشورهاي آسيا و آمريكاي لاتين) يا از كاهش ارزش دلار سود برده اند و يا از لطمات آن بي بهره بوده اند.
يكي از اقتصاددانان آمريكايي در مورد پيامدهاي منفي كاهش ارزش دلار در اتحاديه اروپا مي گويد: در كوتاه مدت نمي توان افزايش ارزش يورو را در برابر دلار متوقف كرد و بدون ترديد، كشورهاي اروپايي از چنين شرايطي ضرر خواهند كرد.
به اعتقاد اين كارشناس در درازمدت كاهش ارزش دلار باعث كند شدن رشد اقتصادي در اتحاديه اروپا و افزايش نرخ بيكاري خواهد شد.
چندي پيش جان اسنو وزير دارايي آمريكا در سفر خود به اروپا از كشورهاي اين قاره خواست به جاي انتقاد از دلار ضعيف به انجام اصلاحات جهت افزايش رشد اقتصادي كشورهاي خود بپردازند. البته با توجه به اين كه سال آينده در اغلب كشورهاي اروپايي، انتخابات برگزار خواهد شد، فرصت كافي براي انجام اصلاحات ساختاري وجود ندارد.
البته در ميان مدت مشكل اروپا تا حدودي برطرف خواهد شد چون پيش بيني مي شود اغلب كشورهاي آسيايي با شناور كردن واحد پول خود اجازه افزايش آن را در برابر دلار بدهند.
چين كه تحت فشار سنگين گروه ۷ قرار دارد احتمالاً تا ۵ سال آينده واحد پول خود را آزاد خواهد كرد. همچنين احتمال دارد تا اوايل سال آينده ميلادي بانك مركزي چين در اقدامي نمادين، يوان را به چند واحد پول ديگر از جمله يورو وابسته كند.
با اين حال كارشناسان مي گويند، بحران دلار هر ۱۰ سال يكبار پديد خواهد آمد حتي اگر در واحد پول كشورهاي آسياي اصلاحات صورت پذيرد.
اين كارشناسان همچنين معتقدند، دخالت بانك مركزي ژاپن باعث خواهد شد تا ارزش هر يورو معادل ۳۵/۱ دلار بشود و اين رقم ثابت بماند.
ركود توريسم
در گذشته شهروندان آمريكايي چندين بار در سال براي گذراندن تعطيلات به اروپا سفر مي كردند اما كاهش ۸/۹ درصدي ارزش دلار در برابر يورو طي يك سال اخير، تعداد سفرهاي شهروندان آمريكا به اروپا را كاهش داده است. در حقيقت كاهش ارزش دلار باعث كاهش تعداد مسافران آمريكايي هتل ها و شركت هاي هواپيمايي اروپا شده است.
اين وقايع در شرايطي رخ مي دهد كه كشورهاي اروپايي به جهانگردان بيشتري نيازمند هستند. اقتصاد ۱۲ كشوري كه از يورو استفاده مي كنند در سه ماهه سوم سال جاري ميلادي، كم ترين رشد را در يك سال اخير تجربه كرد كه افزايش قيمت نفت نيزدر اين كاهش رشد مؤثر بود.
در حال حاضر ۱۲ كشوري كه عضو اتحاديه اروپا هستند و واحد پول آنها يورو مي باشد به طور متوسط ۳/۴ درصد از توليد ناخالص داخلي خود را از صنعت توريسم تأمين مي كنند. در اسپانيا اين رقم ۷/۷ درصد و در فرانسه ۵ درصد مي باشد.
اما كاهش ارزش دلار باعث شده تا رزرو هتل ها در اروپا براي تعطيلات كريسمس ۱۰ درصد كاهش يابد. به عنوان مثال بالا رفتن از برج ايفل شهر پاريس هم اكنون ۷۷/۱۳ دلار هزينه در بردارد و براي يك شب اقامت در يك هتل دو ستاره شهر پاريس بايد ۶۶/۱۳۷ دلار پرداخت. در حالي كه اين قيمت سال گذشته به ترتيب ۹۵/۱۲ دلار براي بالا رفتن از برج ايفل و ۵۰/۱۲۹ دلار براي يك شب اقامت در هتل بود.
به هر حال چنين مشكلاتي در زمستان امسال بيش از پيش هتل ها و شركت هاي هواپيمايي اروپا را آزار خواهد داد و احتمال كاهش درآمد آنها حداقل به ميزان ۱۰ درصد وجود دارد.

نگراني بانك مركزي اروپا از افزايش ارزش يورو
گروه اقتصادي: ژان كلود تريچه، رئيس بانك مركزي اروپا كه براي شركت در يك سمينار بانكي به برزيل سفر كرده بود، نگراني خود را از افزايش ارزش يورو در برابر دلار ابراز كرد.
به گزارش خبرگزاري رويترز از ريودوژانيرو، تريچه به خبرنگاران گفت: ما از افزايش ارزش يورو در برابر دلار استقبال نمي كنيم و اميدواريم كه وزير دارايي آمريكا به وعده خود كه همان سياست برخورداري از دلار قوي است عمل بكند.
كاهش مصرف سرانه شير در كشور
ميزان توليد سالانه شير در كشور حدود ۵/۶ ميليون تن است و در حال حاضر هر ايراني سالانه حدود ۸۰ كيلوگرم از آن استفاده مي كند.
به گزارش خبرنگار ما، مديرعامل اتحاديه تعاوني هاي توليدكننده فرآورده هاي لبني ايران در گفت وگو با خبرگزاري كشاورزي ايران، با اعلام اين مطلب گفت: متخصصان تغذيه متوسط مصرف سالانه شير توسط هر فرد را ۱۶۰ تا ۲۰۰ كيلوگرم برآورد كرده اند كه كشور ما هنوز با پارامترهاي جهاني مصرف صحيح شير فاصله زيادي دارد.
محمدرضا گنجي مديرعامل اتحاديه تعاونيهاي توليدكنندگان فرآورده هاي لبني ايران در گفتگو با خبرگزاري كشاورزي ايران ضمن بيان اين مطلب مي افزايد: كشورهاي اروپايي بيشترين سرانه مصرف شير در دنيا را دارا هستند و هر فرد سالانه حدود ۴۰۰ كيلوگرم شير مصرف مي كند.اما كشور ما نسبت به ساير كشورها به لحاظ توليد و مصرف شير وضعيت مطلوبي ندارد.وي ادامه مي دهد: هم اكنون اتحاديه لبني ايران ۲۰۰ عضو دارد كه از اين تعداد ۱۵۰ عضو فعال و ساير اعضا نيمه فعالند، كارخانجات لبنيات كشور در دو سال گذشته بيشتر به توليد پنير اشتغال داشتند اما اكنون با سرمايه گذاري جدي به توليد متنوع محصولات لبني پرداخته و بخشي از شير يارانه اي و شير مدارس كشور را توليد مي كنند.وي با اشاره به افزايش ۲۰ درصدي توليد لبنيات در سال جاري مي گويد: توليد شير مدارس امسال به ۱۰۰ هزار تن رسيده است و همه مدارس از شير به عنوان كمك تغذيه كودكان استفاده مي كنند كه اين رقم نسبت به مدت مشابه آن در سال گذشته ۲۰ هزار تن افزايش داشته است . همچنين توليد شير يارانه اي نسبت به سال گذشته ۴۰۰ تن افزايش يافته است.
به گفته گنجي هم اكنون صادرات محصولات لبني ايران به ساير كشورها كاملا متوقف شده است در حاليكه تا دو سال گذشته صادرات شير خشك توسط شركت صنايع شير ايران انجام مي شد و اكنون اين محصول به مقدار زياد وارد مي شود و هيچ گونه صادراتي ندارد.وي با تأكيد بر نوسان قيمتهاي داخلي محصولات لبني در ايران مي افزايد: در نوسان قيمت لبنيات عوامل زيادي مؤثرند از آن جمله قيمت خريد شير از دامداران، چگونگي قيمت گذاري ما و نحوه عرضه اين محصولات به ويژه چگونگي عرضه محصولات لبني در فروشگاهها نقش مهمي را در نوسان قيمت لبنيات بر عهده دارد.

توليد اوپك كاهش نمي يابد
يك مقام عاليرتبه در دولت نيجريه گفت، احتمال تغيير سهميه توليد كشورهاي عضو اوپك در اجلاس ۲۰ آذر بسيار بعيد است چون نيازي به كاهش توليد احساس نمي شود.
به گزارش خبرنگار ما به نقل از رويترز، در چندماه اخير و درپي افزايش تقاضاي جهاني نفت،  اوپك با حداكثر ظرفيت مشغول توليد نفت بوده است.
درواقع توليد اوپك با حداكثر ظرفيت منجر به كاهش قيمت نفت در ۲۰ روز اخير شده با اين حال مشاور رييس جمهور نيجريه در حوزه نفت معتقد است، هم اكنون نبايد توليد را كاهش داد.
درحال حاضر قيمت نفت آمريكا در حدود ۴۹ دلار است كه نسبت به قيمت سال گذشته ۵۰ درصد افزايش نشان مي دهد درحالي كه ماه گذشته ميلادي قيمت نفت به ۵۴ دلار رسيده بود.
مشاور رييس جمهور نيجريه مي گويد: اگر قيمت سبد نفت اوپك به زير ۳۰ دلار سقوط كند آنگاه اوپك بايد وارد عمل بشود و توليد را كاهش بدهد.
درحال حاضر قيمت نفت سبد اوپك در حدود ۰۶/۳۹ دلار معامله مي شود. هفته گذشته روزنامه ها گزارش دادند كه برخي از كشورها ازجمله ايران از كاهش توليد اوپك در اجلاس بعدي اين سازمان حمايت مي كنند كه اين مساله با مخالفت كشورهايي همچون عربستان و كويت مواجه شد.
مناقصه بلوكهاي نفت و گاز هند
كشور هند در پنجمين مرحله از مناقصه جديد خود در حوزه انرژي، ۲۰ بلوك نفت و گاز را جهت اكتشاف به شركت هاي داخلي و خارجي عرضه خواهد كرد.
به گزارش خبرنگار ما، اين در شرايطي است كه هنديها مذاكرات مفصلي را با ايران براي مشاركت در توسعه ميادين نفتي اين كشور آغاز كرده اند.
در اين زمينه ماني شنكار وزير نفت هند گفت: ما قصد داريم تمام مناطق كشور هند را مورد اكتشاف قرار داده و به توليد نفت بپردازيم به همين دليل ۲۰ بلوك جديد را براي شركت هاي خارجي و داخلي در اوايل ماه ژانويه سال آينده ميلادي عرضه خواهيم كرد.
در ۴ مرحله اول مناقصه انرژي كشور بيش از ۹۰ قرارداد به ارزش ۴/۴ ميليارد دلار به امضاء رسيد.
وزير نفت كشور هند همچنين اعلام كرد: در دهه آينده احتمالاً وابستگي كشورش به نفت وارداتي افزايش نخواهد يافت.در حال حاضر هند، ۷۰ درصد از نفت مورد نياز خود را وارد مي كند و يكي از بزرگترين مصرف كنندگان نفت در آسيا به شمار مي آيد.
تاكنون شركت هاي بزرگ نفتي تمايل زيادي نسبت به شركت در مناقصه هاي بلوك هاي نفتي هند نشان نداده اند اما اكتشافات اخير نفت و گاز در اين كشور در آينده باعث جذب شركت هاي خارجي خواهد شد.