قاچاق كالاهايورود نيمهگشودهبر
پيرانشهردروازهاي
دولت درآمدهاي پيشبيني كارشناسي مباني
منتشركرد كشور محاسبات ديوان
ايران شركتهايدولتي بدهكارترين و سودآورترين
جاري ماه مهر و 25 24
ميشود برگزار "عملكرد مديريت"ملي
همايش اولين
مالكيت سازمان اختيارات و وظايف
قانون با آن مغايرتهاي و شركتهايدولتي
توسعه سوم برنامه
ميرود دولتبه
ثانويه رهن بازار راهاندازي لايحه
![](../imgs/bar.jpg)
قاچاق كالاهايورود نيمهگشودهبر
پيرانشهردروازهاي
دهقان علي
نشين كرد مناطق در درد است ، امااين ايران دردملياقتصاد بيكاريامروز
است نشسته استخوان به
وابسته شديدا ميكنند زندگي مرزي نقاط در كه كردهايي ساير پيرانشهرمانند زندگيمردم
كنترلهاي افزايشدامنه بهدليل يا و ميشوند بسته مرزها وقت آنهاهر گفته بنابر.است مرز به
قرارميگيرد تندي سراشيبي در آنان زندگي ميشود سخت آنها در آمد و رفت مرزي ،
را گزارش پايانياين بخش.رسيد چاپ به گذشته هفته محروميت سرزمين به سفر گزارش اول بخش
.ميخوانيد امروز
به كيلومتر طول 85 به جادهاي توسط شهر دو اينكرديم ترك پيرانشهر سمت به را سردشت
نقش انبوه جنگلهاي با مرتفع كوههايي سينه در را آن كه جادهاي.شدهاند دوخته يكديگر
اين وصف سردشت در.دارند قرار يكديگر امتداد در كه است بزرگ پيچهاي از پر و زدهاند
تا سردشت جاده روي آنان كه بود نامي "مرگ مسير".بوديم شنيده مردم از بارها را جاده
افرادي خاكسپاري به شاهد شهر دو اين مردم كه نباشد هفتهاي شايد.بودند نهاده پيرانشهر
ميبرد ، پيرانشهر به را ما كه رانندهاي.شدهاند مرگ طعمه جاده اين در كه نباشند
كشته تصادف اثر بر جاده اين در نفر از 20 بيش روز يك در تنها پيش چندي كه ميگفت
.شدهاند
در آن انتهاي در "زاب" رودخانه كه دارد وجود عميق بسيار درهاي جاده اين امتداد در
كه است زياد دره اين ارتفاع آنقدر.ديد را آن وضوح به جاده روي از ميتوان و است جريان
آنجا مرتفع كوههاي پايه بر كه ميماند بزرگ كمربند يك مثل -جاده روي از -زاب رودخانه
با آنها از كه "قلعهتاسيان غار" و "گراوند چشمه" ،"شلماش آبشار".است پيچيده
به ميتوان.دارند قرار مسير اين در ميشود برده نام منطقه اين نقاط عنوانديدنيترين
جذب شرايط اگر و هستند ايران مناظر بكرترين و زيباترين از نقطه سه اين كه گفت جرا7ت
.آمد خواهند منطقه اين به گردشگر نفر هزار چندين سالانه شود فراهم آنجا در توريست
هزار و 80 است شده كشت هم زعفران و زيتون حتي منطقه اين در كه ميگفت سردشت فرماندار
.است جنگل ميشود منتهي پيرانشهر به كه مسيري اواسط تا سردشت اراضي از هكتار
اين در كشاورزي مزيتهاي از بسياري شيميايي بمباران و جنگ بهدليل كه است درحالي اين
.است رفته بين از منطقه
به آن پيچهاي از خيلي در و است مجهز ايمني علائم كمترين به پيرانشهر تا سردشت جاده
كه ميدهد نشان كاملا آن ظاهر.كنند عبور يكديگر كنار از ميتوانند ماشين دو سختي
عليرغم كه معتقدند شهر دو اين اهالي اما دارد ترميم و بازسازي يك به نياز شديدا
جاده وضعيت بهبود درجهت اقدامي هيچ هنوز حد ، از بيش تصادفات و آنها فراوان درخواستهاي
شهر مسوولان از يكي جاده اين از عبور از بعد ساعت هشت و چهلاست نگرفته صورت فوق
سري يك و آن كردن عريض پيرانشهر ، تا سردشت جاده كنار حصاربندي":ميگويد ما به پيرانشهر
منتظر بايد و است نشده تامين هنوز كه دارد نياز عمراني اعتبارات به تعميرات از ديگر
."ماند
دو شهر اين در البته.است بزرگتر سردشت از ميدان و خيابان چند اندازه به پيرانشهر
در آن وصف كه قديم دوران كاروانسراهاي به بيشتر كه مسافرخانههايي.دارد وجود مسافرخانه
پيرانشهر مهمانپذيرهاي كه تفاوت اين با.است شبيه آمده ، شب يك و هزار داستانهاي
زرد و قرمز آبي ، زماني كه دوختهاند پردههايي آنها براي و دارند گرفته دود شيشههاي
هر نرخ و ميدهند اجاره تخت كه است اين بر رسم معمولا فوق مسافرخانههاي در.بودهاند
هر ازاي به نيز را بام پشت و بالكن البته.است تومان تا 1500 از 1000 شب يك براي تخت
ميتوان كه دارد هم بزرگ نسبتا پارك يك پيرانشهر.ميدهند اجاره تومان تا 900 خواب جاي
.است آنجا ساكنان تفريح محل تنها گفت
آنجا مردم شادابي همچنين و درختكاريهايپيرانشهر و خيابانكشيها بگذريم كه اينها از
در شهر دو اين تشابه وجه تنها شايد.است كرده متمايز سردشت با را شهر اين فضاي كاملا
تقريبا -پيرانشهر فرماندار بجز -دولتي ادارههاي ساير و آنها فرمانداري در كه است اين
و پيرانشهر مردم شادابي كه بگوييم بايد هم را اين البته.هستند زبان آذري كاركنان همه
سردشت و اشنويه بانه ، نظير شهرهايي با مقايسه در فقط آنها ميان در زندگي به بيشتر ميل
شهر اين كه بوده گذشته سال سه يا دو در كه معتقدند پيرانشهر مردم.ميآيد چشم به كه است
ديگر از بدتر مراتب به آن وضعيت شايد قبل سال چند تا وگرنه كرده حركت تحول سمت به اندكي
بودن پيرانشهري را ترقي اين علتهاي از يكي آنها.است بوده كردنشين همجوار شهرهاي
.ميدانند مجلس در پيرانشهر و سردشت مردم نماينده
ايران بازاريبرايهمه ، پيرانشهر
بهصورت كه است وتصويري صوتي لوازم دادوستد مركز اصليترين كه دارد خياباني پيرانشهر
درون كه مغازههايي از است پر خيابان اين طرف دواست شده شهر اين وارد عراق از قاچاق
اشتغال مركز آنجا كه گفت جرا7ت به ميتوان.چيدهاند تصويري و صوتي لوازم سقف تا آنها
زيادي بسيار حد تا است توانسته درآمده بازار شكل به كه روزي از و است پيرانشهر مردم
در جمهوري خيابان با زيادي بسيار شباهت آنجا.كند مرتفع شهر اين در را بيكاري معضل
خيابان اين در كه هستند كالاهايي عمدهترين چيني محصولات كه تفاوت اين با دارد ، تهران
وجود محصولات اين ميان در كره يا و ژاپن كشور از كالايي ندرت به شايد.ميرسند فروش به
.است پيچيده نيز دارند پيرانشهر با زيادي فاصله كه شهرهايي تا بازار اين وصف.باشد داشته
و قزوين حتي و تبريز زنجان ، مياندوآب ، ميانه ، شهرهاي از معاملهگر زيادي تعداد روز هر
به و ميكنند خريداري را زيادي كالاهاي ميآيند ، آنجا به تهران به نزديك شهرهاي ديگر
.ميدهند انتقال كشور بزرگ شهرهاي
ويدئو و تلويزيون تعدادي سيگار بر علاوه كه دارند وجود دستفروشهايي حتي بازار اين در
نتوان ايران از جايي هيچ در ديگر شايد.ميرسانند فروش به و گذاشتهاند خيابان كنار در
تعدادي او بساط در هم بفروشد ، مرغ تخم ساندويچ هم خيابان كنار در كه ديد را كسي
.باشد داشته وجود فروش براي چيني تلويزيون
هر كه ببينند را افرادي صبح ساعت 6 روز هر ميتوانند ميروند پيرانشهر به كه كساني تمام
.ميشوند شهر وارد و بستهاند خود پشت به ويدئو چند يا و تلويزيون يك كدام
آنان.هستند افراد اين عبور محل گرفتهاند خود محاصره در را پيرانشهر كه بلندي تپههاي
عراق كردستان به را خود است شكافته را مين ميادين كه مسيرهايي ميان از مسافتي طي از پس
خريداري را كالايي دارند همراه به خود با كه اندكي سرمايه اندازه به هركدام و ميرسانند
بيش سال 80 در تنها كه اين گفتن شايدميرسانند پيرانشهر بازار به فروش براي و ميكنند
خود بدن از عضوي و رفته مين روي به عراق كردستان از كالا آوردن هنگام به آنها نفر از 40
.است خوردن رقم درحال مرزي مناطق در امروز كه باشد تلخي واقعيت گوياي دادهاند دست از را
كه دلار تا 100 و ميشود شروع دلار از 40 عراق كردستان در تصويري و صوتي وسايل قيمت
قيمت 1000 تا تلويزيون مناطق آن در البته مييابد ادامه است معمولي تلويزيونهاي نرخ
آنها خريد به موفق پيرانشهري جوانان از كدام هيچ حال به تا كه دارد وجود نيز دلار
.دارد قيمت دلار تا 550 دلار از 70 عراق كردستان در نيز همراه تلفن گوشي.نشدهاند
كردستان در.است نوسان در دلار تا 300 بين 200 منطقه آن در خانگي كامپيوتر نرخ همچنين
ارقام اينميشود فروش و خريد ريال تا 580 نيز دينار هر و دينار تا 1470 دلار هر عراق
دوران از مانده يادگار به مينهاي ميان از بايد شب هر كه است شخصي دارايي تمام نشانگر
عراق خاك دل در ساعت سه و كند عبور جنگ
آن براي و بياورد همراه به خود با تلويزيون يك بتواند تا رود پيش به -اربيل منطقه تا -
ميورزند مبادرت كار اين به كه افرادي از بسياري.كند دريافت سود تومان هزار تا 7 از 5
كه ديگري شخص براي يا و فروختهاند را خود منزل لوازم و كشاورزي زمين از تكهاي يا
در كه افرادي ساير مثل درست ;ميكنند كار است كرده تامين را جنس خريد براي اصلي سرمايه
در امروز كه تفاوت اين با.ميورزند مبادرت قاچاق كالاي حمل به كردنشين مرزي نقاط ديگر
چيزي است توانسته حدي تا و دارد وجود قاچاق اجناس دادوستد براي رسمي بازاري پيرانشهر
.آورد ارمغان به آنجا براي را اقتصادي نيمبند رونق يك شبيه
شديدا ميكنند زندگي مرزي نقاط در كه كردهايي ساير مانند نيز پيرانشهر مردم زندگي
افزايش بهدليل يا و ميشوند بسته مرزها وقت هر آنها گفته بنابر و است مرز به وابسته
قرار تندي سراشيبي در آنان زندگي ميشود سخت آنها در آمد و رفت مرزي ، كنترلهاي دامنه
معتقدند دارند اشتغال قاچاق كالاي فروش و خريد به پيرانشهر بازار در كه افرادي ميگيرد ،
در كه است كاري تنها نيز قاچاق و است ماندن زنده و زندگي براي آنان اميد تنها مرز كه
.است كرده ايجاد اشتغال و دارد وجود آنجا
نميايد چشم به اشتغاليكه
":ميگويد باره اين در و دارد موضوع اين مخالف نظري پيرانشهر فرمانداري مسوولان از يكي
به پيرانشهر مردم درصد از 90 بيش امروز.نيست منطقه اين در موجود اشتغال تنها قاچاق
در را كشاورزي حدودي تا خشكسالي كه بود سال 78 در فقط.هستند مشغول دامداري و كشاورزي
."است رشد درحال دوباره سال 80 از كه انداخت رونق از منطقه اين
چغندر تن هزار از 45 بيش سال هر منطقه اين اراضي از هكتار از 125":ميدهد ادامه وي
روستاييها از تعاونيها مصرف ، بر مازاد تن هزار به 40 نزديك نيز امسال و ميشود برداشت
پيرانشهر در قند كارخانه امسال شهريورماه از 16 كه است درحالي اينخريدهاند گندم
بيكاران از بسياري نيز پيرانشهر گرانيت سنگ معدن و هستند بومي آن كارگران كه شده فعال
."است كرده جذب را
حرفهاي مناطق اين در كشاورزي رونق از آنقدر غربي آذربايجان كردنشين شهرهاي مسوولان
در بازميكرديم چشم كه همين اما.شديم گم غريب رويايي در دفعه چندين ما كه دارند شنيدني
چند بجز -آن سكنه تمام و بودند شده محصور بلند كوههاي ميان در كه بوديم روستاهايي
و كرده رها را خود زمينهاي -نميرسيد هم دست انگشتان به آنها تعداد شايد كه خانواده
به را خود كولهبار صبح روز هر كه اين يا و بودند رفته كشور بزرگ شهرهاي به كارگري براي
.ميبستند عراق كردستان مقصد
كوههاي در كالا قاچاق و تهران آجرپزي كورههاي در كارگري مناطق ، اين مردم چرا كه اين
زماني تنها را آن پاسخ و است بزرگ پرسشي ميدهند ترجيح كشاورزي آن به را شده مينگذاري
خاص دلهرهاي با صبح هر كه بگذرانيم افرادي كنار در را ساعتي كه يافت ميتوان
.ميشوند مرزها راهي و ميخوانند آيتالكرسي
اشنويه سيب به ايتاليا مردم كه ميگفت ميوه عمده صادركنندگان از يكي تهران در زماني
مردم نصيب هم چيزي علاقه اين از آيا ولي.ميشناسند نام با كاملا را آن و دارند علاقه
ميشود؟ اشنويه
از سيب باغهاي از بسياري منطقه اين در كشاورزي براي مناسب سرمايه نبود بهدليل امروز
توسط تومان كيلو 10 هر از كمتر قيمتي با نيز آمده دست به محصول ساير و است رفته بين
.ميشود فرستاده آبها سوي آن به و خريداري ميوه صادركنندگان
.است نشسته استخوان به كردنشين مناطق در درد اين اما است ايران عمومي درد امروز بيكاري
ميكنند ، حمل خود دوش روي به را قاچاق كالاي كه جواناني اكثر ميبيني تو وقتي
فرمانداري ردهبالاي كارمندان از يكي از وقت آن و هستند معلم تربيت فارغالتحصيلان
براي ميتوان توجيهي چه هستند ، غيربومي مناطق اين معلمان درصد كه 60 ميشنوي پيرانشهر
يافت؟ وضعيت اين
اين اقتصاد براي بزرگي كمك ميتواند كه است مولفههايي از يكي پيرانشهر گرانيت سنگ معدن
به تهران حوالي سنگبريهاي تمام كه اين و بوديم شنيده تهران از را آن وصف ما.باشد شهر
پيرانشهر در سنگبري كارخانه يك حتي كه آن بهدليل امروز اما هستند پيرانشهر سنگ دنبال
تن 12 هر ازاي به كرايه دريافت با بلافاصله معدن ، از استخراج از بعد سنگ اين ندارد وجود
.ميشود فرستاده اصفهان به تومان هزار
متر هر 100 ازاي به كرايه نرخ با ميخورد ، برش اصفهان در كه آن از بعد پيرانشهر گرانيت
گرانيت وقتي رو اين از.ميشود ارسال تهران ازجمله كشور شهرهاي ديگر به تومان هزار 42
.است آن قيمت تومان هزار متر 26 هر سقف تا ميرسد ، مصرفكننده دست به پيرانشهر
.نميآيد بهچشم اصلا كه است اندك آنقدر بازار اين از پيرانشهر اهالي سهم كه صورتي در
ميتواند راحتي به پيرانشهر سنگ معدن":ميگويد باره اين در سنگ بازار فعالان از يكي
حدود تا نيز كارخانهها اين از كدام هر.كند تهيه خوراك سنگبري كارخانه از 15 بيش براي
خصوصي و دولتي سرمايهگذار هيچ دلايلي بنابر امروز اما.دارند نياز كارگر به نفر 20
."نيست پيرانشهر در سنگبري كارخانه يك احداث به حاضر
نياز نقد وجه ميليون تا 100 به 80 حداكثر سنگبري كارخانه هر ايجاد":ميدهد ادامه وي
سنگبري كارخانههاي در نياز مورد لوازم از بسياري امروز كه است درحالي اين دارد
در كه وجوهي با نميتوان وجه هيچ به را مبالغ اين.ميرسد فروش به نيز قسطي بهصورت
."كرد مقايسه نيستند ، سودده هم هيچكدام و ميشوند سرمايهگذاري صنعتي ، ديگر فعاليتهاي
آن بر علاوه پيرانشهر در سنگبري كارخانه هر احداث":ميكند تصريح سنگ بازار فعال اين
رفتن بين از موجب ميدهد ، افزايش معدن اين از را مردم سهم و ميكند ايجاد اشتغال كه
."ميشود كشور سطح در پيرانشهر گرانيت قيمت كاهش نتيجه در و حمل كرايههاي
هايجنگي خاطره دل در اي بازارچه
براي كه ميديديم را آنجا ساكنان از تعدادي صبح روز هر بوديم ، پيرانشهر در كه وقتي
صفر نقطه در بازارچه اين.هستند فرمانداري راهي "تمرچين" بازارچه به رفتن و مجوز گرفتن
يك توسط پيرانشهر.ديد را عمران حاج منطقه راحتي به ميتوان آنجا از و دارد قرار مرزي
به كه هرچند.است شده جدا تمرچين بازارچه از ساعت نيم حداكثر فاصلهاي با كوهستاني جاده
تو آن شمايل و شكل كه است راهي كوره.نهاد را جاده نام مسير اين روي نميتوان طريقي هيچ
سوراخي خمپارهاي ، يا و توپ گلوله لحظه هر كه اين و ميبرد جنگ روزهاي به خود با را
در پيش چندي كه شهدا دستجمعي مزار كنار از كه وقتي.ميكند حفر جاده وسط در جديد
تنها اين از پيش.ميشود تشديد احساس اين ميگذريم ، است شده پيدا بازارچه نزديكي
منطقهاي به آنجا حالا اما است ، جنگ دوران به مربوط داشتيم عمران حاج از كه خاطرهاي
ميخواهند كه ترانزيت كاميونهاي بلند صف ميشويم ، نزديك آن به وقتي كه شده تبديل تجاري
را بازارچه اين نام.ميآورد بيرون سالها آن هواي و حال از را ما شوند بازارچه وارد
از قبل تمرچين روستاي.دارد قرار بازارچه حوالي در درهاي در كه گرفتهاند روستايي از
پيرانشهر به آن اهالي همه جنگ شروع با اما بود ، پررونقي نسبتا كشاورزي داراي جنگ
نيروي دستور بنابر هم آنها كه ميكنند زندگي آن در خانوار حاضر 10 درحال و رفتهاند
تخليه را روستا سريعتر هرچه بايد -دارند قرار كالا قاچاق مسير در چون -منطقه انتظامي
.باشد افتاده اتفاق اين حال به تا شايد البته.كنند
مرزي خط به كاملا چون و دارد قرار نظامي نيروهاي اختيار در كاملا تمرچين بازارچه
به چيز هيچ نقطه اين در شايددارند زيرنظر كاملا را حركتي هر آنها است ، شده دوخته
نقطه به دوربين دريچه از بخواهي و باشي خبرنگار اگر حتي ;نباشد مشكل گرفتن عكس اندازه
.كني نگاه مرزي صفر
باقي هستند عراقي كه آنها نفر بجز 60 كه مشغولند فعاليت به كارگر بازارچه 760 اين در
بار تخليه آنان وظيفه.هستند منطقه آن مرزي شهرهاي اهل و ايراني همگي كارگرها
يا كارگران نيز اينجا در.ميشوند خارج آن از يا و بازارچه وارد كه است كاميونهايي
كه موضوع اين ما براي ديگر حالا.هستند معلم تربيت مركز فارغالتحصيل يا و دانشجو
.است شده عادي باشند داشته عاليه تحصيلات منطقه اين كرد كارگران
دانشگاه در آن بر علاوه و هستم نفره خانواده 9 يك سرپرست":ميگويد كارگران اين از يكي
."ميكنم كارگري و ميآيم اينجا به نيز را سال روزهاي بسيارياز.ميخوانم درس
از ولي ميرفتم عراق به كالا قاچاق براي ابتدا":ميدهد ادامه است "فرهنگ" نامش كه او
آنجا به ديگر داد دست از را خود جان و رفت مين روي مسير اين در برادرهايم از يكي وقتي
."نرفتهام
كه ليستي براساس و نوبت به اينجا كارگران":ميگويد بازارچه اين در كار نحوه درمورد وي
كاميون هر براي.كنند خالي را كاميونها بار بايد ميكنند تنظيم سركارگرانبازارچه
نوبت بار سه حالت بهترين در و بار دو هفته در كارگر هر به و ميشود پرداخت تومان 2500
."ميرسد كاميونها بار كردن خالي
و است اندك آنها تعداد چون دارند را شانس بيشترين عراقي كارگران تنگاتنگ رقابت اين در
آنجا به هفته روز هر بايد كارگرانايراني اما.ميچرخد آنها بين نوبت كمي زمان مدت در
دريافت مزد تومان هزار هفتهاي 5 بتوانند تا گيرد قرار انتظار ليست در آنها نام و بروند
.بدهند ماشين كرايه تومان بازارچه 400 به رفتن بابت بايد روز هر كه است درحالي اين كنند
به پيرانشهر در موجود نرخ برابر دو معادل قيمتي با بازارچه در خوراكي مواد حال عين در
نوبت كارگران اوقات گاهي.ميدهد افزايش بسيار را آنان هزينه موضوع اين و ميرسند فروش
.ميكنند فروش و خريد خود ميان در را يكديگر
آنها با و ميزد پرسه ترانزيت رانندگان ميان در داشت كه هنگامي را تمرچين بازارچه مدير
قاطعيت با را بازارچه در موجود مشكلات چيز هر از قبل او.يافتيم ميكرد گفتوگو
ميزان شده موجب سال اول ماه طي 5 كه ميدهد خبر جدي عزمي از تمام جديت با و ميپذيرد
.يابد رشد درصد قبل 146 سال به نسبت واردات و صادرات
و كردهاند عبور بازارچه اين از ترانزيت كاميون امسال 1600 اول ماه شش طي":ميگويد وي
مقام استان ، در تمرچين گمرك حاضر درحال.داشتيم واردات و صادرات دلار ميليون از 25 بيش
."است مهم بسيار موضوع اين و دارد را دوم
گمرك تومان ، ميليون از 170 بيش بازارچه امسال اول ماه در 5":ميدهد ادامه عبداللهزاده
تومان ميليون از 20 بيش بازارچه نقل و حمل و پايانه مركز و تومان ميليون بازارچه 313
."داشتهاند درآمد
تجاري نمايشگاه يك پارسال بازارچه اين در موجود تجاري فعاليت بهدليل":ميكند تصريح وي
از بيش آنجا در داخلي صنعتگران و ايراني تجار كه شد برگزار عراق كردستان اربيل منطقه در
."كردند ديدن نمايشگاه اين از نفر هزار يكصد و بستند قرارداد دلار ميليون 87
بسيار علاقه عراق كردهاي":ميگويد بازارچه اين موقعيت درمورد تمرچين بازارچه مدير
ويژهاي موقعيت از بازارچه اين كه شده باعث موضوع اين و دارند ايرانيان به زيادي
كردستان زاخو شهر در -خليل ابراهيم گمرك به ميتوانيم طريق اين از ما.باشد برخوردار
فاصله خليل ابراهيم با كيلومتر كه 5 -سوريه در "خاپور فيش" بازارچه به آنجا از و -عراق
."شويم متصل -دارد
و عراق داخلي بازارهاي به اربيل طريق از ميتوانيم همچنين":ميدهد ادامه زاده عبدالله
متصل اردن عقبه بندر به نيز عراق داخلي بازارهاي طريق از و خليجفارس به بصره طريق از
."دارد را جغرافيايي موقعيت بهترين تمرچين بازارچه اهداف اين به رسيدن براي كه شويم
از نيز آنان همه كه ميبرد رنج زيادي مشكلات از بازارچه حاضر درحال البته":ميگويد وي
بازارچه فعاليت شدن غيرشفاف موجب امر ايناست شده وارد آن به غيراقتصادي نيروهاي طرف
."ميشود
هنوز و دارد عهده به را ناظر يك نقش تنها گمرك اينجا":ميسازد خاطرنشان عبداللهزاده
در حتي گمرك.كند اعمال را مسافري معافيتهاي بتواند تا است نشده داده آن به لازم قدرت
خود نقش بتواند اگر گمرك.باشد داشته نظارت كالا ورود و خروج درهاي بر نميتواند اينجا
فعاليت و بازارچه براي اين و ميشود كاسته كالا قاچاق از زيادي حدود تا كند ، ايفا را
."است مفيد بسيار اقتصادي سالم
به آن اطراف شهرهاي با تمرچين مرزي بازارچه فاصله شايد ميكني ، نگاه كه را نقشه روي
زندگي يا ببينيم بايد را بازارچه اقتصادي رونق نميدانيم.نباشد هم مو تار يك اندازه
حراج به كردستان كوههاي در را خود جان ساده معاشي امرار براي فقط كه را كساني
.گذاشتهاند
سوييديگر ، در و ميشود قلمداد ناشايست و مذموم كالا قاچاق ايازكشور نقطه در امروز
دوخته آفتاب نيمسوخته غروب در مرزي گمشده خطوط بر چشم كه مردمانياست بقاي رمز قاچاق
.اند
دولت درآمدهاي پيشبيني كارشناسي مباني
بودجه است شده باعث كه شد اشاره كشور بودجهريزي ساختاري مشكلات به گذشته شماره در
حقوق ازجمله درآمدها ساير و مالياتها مانند دولت درآمدهاي از كه اين جاي به دولت عمومي
.باشد متكي ملي ثروت فروش به شود تامين غيره و گمركي سود و
و كارشناسان از گستردهاي جمع سال هر كه بودجه بحث در بهخصوص و اقتصادي مسائل در اما
به وقتي هستند ، آن اداري و اجرايي تخصصي ، مباحث درگير مجلس نمايندگان و اجرايي مسوولان
روزمره و فعلي مشكلات به توجه عدم و فرافكني حالت است ممكن ميشود اشاره ساختاري مشكلات
همه و شود فراموش اجرايي كاستيهاي و كمكاريها و موردي خطاهاي و نواقص و آيد بهوجود
نيز خطاها و نشود شناسايي ضعفها نتيجه در.شود حواله تاريخي و كلي ريشههاي به مشكلات
نيز روزها اين كه بودجهريزي نظام ساختاري مشكلات به اشاره بنابراين.شود تكرار سال هر
حد در اگر ميشود ، اشاره آن به بودجه كسري با مرتبط بحثهاي در
خطاها و ضعفها جبران و رفع به بلافاصله بعد و باشد فعاليتها چارچوب و اصول روشنشدن
دنبال به وعملي منطقي نتيجه هيچ كار اين صورت ، اين غير درندارد ايرادي شود ، پرداخته
.داشت نخواهد
گزارش يك دولت درآمدهاي درمورد بايد است ، تدوين حال در سال 1382 بودجه كه حاضر درحال
كارشناسي گزارش درمورد اگر.گيرد قرار مجلس و دولت در تصميمگيري مبناي و تهيه كارشناسي
جو مجلس در بودجه لايحه تصويب هنگام نشود بررسي و بحث دولت درآمدهاي ميزان به مربوط
بودجه لايحه تصويب عدم يا تصويب سياسي بازتابهاي و رسيدگي زمان بودن كوتاه از ناشي
بررسي ضرورت شدن روشن براينميكند فراهم سال 82 بودجه با كارشناسي برخورد براي فرصتي
سال در.ميشود اشاره دولت مالياتي درآمدهاي به مربوط ارقام به نمونه بهعنوان كارشناسي
مبلغ اين از اما بود شده پيشبيني تومان ميليارد حدود 4500 دولت مالياتي درآمدهاي 1380
مالياتهاي قانون كه اين عليرغم سال 1381 در ولي.يافت تحقق تومان ميليارد حدود 4100
و بود يافته كاهش درصد به 25 درصد از 64 شركتها ماليات و بود شده اصلاح مستقيم
نيز مالياتها جديد قانون اجراي و بود شده بيشتر نيز دستمزد و حقوق مالياتي معافيتهاي
براساس شركتها سال 80 عملكرد ماليات سال 81 در يعني بود شده تعيين سال 80 ابتداي از
درآمد ميشد ، محاسبه يافته كاهش مالياتي ضرايب و يافته افزايش معافيتهاي و جديد قانون
ناشي درآمد درمورد وضعيت همين.شد پيشبيني سال 80 عملكرد از بيشتر بسيار دولت مالياتي
زمينه اگر حاضر درحال بنابراين.درآمدها ساير همينطور و است مطرح نيز خصوصيسازي از
نشود فراهم گسترده بهطور دولت درآمدهاي پيشبيني و محاسبه مباني درمورد كارشناسي بحث
در بودجه لايحه تصويب براي محدود فرصت شاهد بهمن اوايل و دي ماههاي در است ممكن
لايحه اين حقوقي وضعيت با ارتباط در سياسي سهم اولويتهاي و ضرورتها و مجلس
.بدهيم دست از را كارشناسي بررسي براي فرصت ديگر بار و باشيم
كردمنتشر كشور محاسبات
ديوان
ايران شركتهايدولتي بدهكارترين و سودآورترين
كه بود دستاندركاري و مسوول مقام حتي و اقتصادي كارشناس كمتر پيش سال چند همين تا
.دهد ارائه موجود دولتي شركتهاي تعداد از دقيقي رقم بتواند
زياندهي و ناكارآمدي چون مفاهيمي يادآور همواره گذشته دهه دو در دولتي شركتهاي عنوان
.نمينمايد بيراه هم چندان آمار به مراجعه با كه عنواني.است بوده
درباره مشروحي گزارش طي كشور محاسبات ديوان در انساني منابع بهسازي مطالعات گروه
درج سال 81 بودجه قانون در آنها بودجه كه دولتي شركت از 504:است آورده دولتي شركتهاي
ريال ميليارد هزار شركتها 3/19 اين كل سود ميزان كه ميدهد نشان سودده شركت شده 294
ميليارد هزار معادل 3/4 زياني سالجاري طي دولتي شركت بين 107 اين در.ميشود برآورد
.شد خواهند متحمل را ريال
از 294:است آمده رسيده ، چاپ به كشور محاسبات ديوان فصلنامه در كه گزارش اين ادامه در
عمومي درآمد به ريال ميليارد ميزان 636 به را دولت سهام سود شركت تعداد 60 سودده ، شركت
حدود 16صدم سهام سود ميزان اين.ميشود شامل را يادشده سود درصد كه 2/4 ميكنند منتقل
جبران براي كه عمومي بودجه ميزان كه درحاليميشود شامل را دولتي شركتهاي بودجه درصد
برابر نيم و سه از بيش و درصد صدم بر 52 بالغ ميشود اضافه دولتي شركتهاي بودجه زيان ،
.است دولت سهام سود
درصد و 49 عمومي بودجه از دولتي شركتهاي زيان درصد گزارش 51 اين در شده ارائه آمار طبق
.ميشود تامين شركتها داخلي منابع از آن
دفتري قيمت حاضر درحال كشور محاسبات ديوان در فعال مطالعاتي گروه اين باور به
با كه است شده ثبت شده تمام قيمت يا تاريخي ارزش براساس دولتي شركتهاي ثابت داراييهاي
و باشد داشته واقعيت نميتواند استهلاك محاسبه لذا و دارد فاحش تفاوت روز واقعي قيمت
اسقاط از پس نميتواند دولتي شركتهاي و كارخانهها در موجود استهلاك ذخيره بهعبارتي
بودجه قانون در كه سودي ميرسد نظر به بنابراين كند ، تاسيس را جديد اموال اموال ، شدن
ريالي حجم گزارش اين از ديگري بخش در.نيست واقعي ميشود پيشبيني دولتي شركتهاي براي
ريال ميليارد هزار معادل 65 سالجاري در دولتي بزرگ شركت توسط 14 شده اخذ خارجي وامهاي
.است شده برآورد
وام ريال ميليارد و 746 هزار با 34 ايران نفت ملي شركت گزارش اين يافتههاي براساس
.ميشود محسوب ايران دولتي شركت بدهكارترين
در خود مشروح گزارش در محاسبات ديوان فصلنامه
وجود آنها سالانه بازپرداخت و دريافتي وامهاي بين تناسبي:است كرده تصريح باره اين
طوري به.است حركت حال در خارجي بدهيهاي تراكم سمت به روند اين موجود آمار طبق و ندارد
بازپرداخت نسبت و درصد امسال 6/16 طي دولتي شركتهاي بودجه به خارجي وامهاي نسبت كه
.است درصد برابر 7/5 دولتي شركتهاي بودجه به وامها گونه اين
با پتروشيمي صنايع ملي شركت ايران ، نفت ملي شركت از پس گزارش اين در شده ارائه آمار طبق
ريال ، ميليارد هزار دريافت 8 با اسلامي جمهوري هواپيمايي شركت ريال ، ميليارد هزار 6/16
ريال ميليارد هزار با 2/1 ايران مخابرات شركت ريال ، ميليارد هزار با 7/1 نيكو شركت
دولتي شركتهاي بدهكارترين خارجي ريالوام ميليارد هزار يك با ايران مس صنايع وشركت
.ميشوند محسوب ايران
با ترتيب به نفت پالايش و ايران مخابرات امام ، بندر پتروشيمي شركتهاي گزارش اين براساس
بهعنوان ريال ميليارد و 700 هزار يك و ريال ميليارد هزار دو ريال ، ميليارد هزار 4
.هستند مطرح دولتي شركتهاي سودآورترين
ميليارد هزار با 3/1 تهران مخابرات ريال ، ميليارد هزار با 7/1 ايران نفت ملي شركتهاي
سازمان ريال ، ميليارد با 750 مباركه فولاد ريال ، ميليارد هزار يك با صنعت احداث ريال ،
با 400 ايران خارجي سرمايهگذاري شركت ريال ، ميليارد با 621 ايران صنايع نوسازي و گسترش
شركت زمره 10 در سود ، ريال ميليارد با 354 پتروشيمي صنايع ملي شركت و ريال ميليارد
.گرفتهاند قرار ايران سودآور دولتي
جاري ماه مهر و 25 24
ميشود برگزار "عملكرد مديريت"همايشملي اولين
در عملكرد مديريت ملي همايش اولين كشور ، اجرايي مديريت نظام توسعه و رشد منظور به
.ميشود برگزار جاري مهرماه و 25 روزهاي 24
-همايش اين دبير و تهران دانشگاه مديريت دانشكده دانشگاهي جهاد رئيس -صفري سعيد دكتر
بحث اين كه بود مطرح قضاوت و ارزيابي بحث ابتدا مديريت نگرش در:گفت مطلب اين اعلام ضمن
زيرا.يافت تغيير سازمانها و مديريت عملكرد در بهبود زمينههاي ايجاد به تدريج به
.بود منفي ارزيابي واژه از كاركنان و مديران برداشت
راستاي در و عملكرد بهبود منظور به:داشت اظهار صنعت گسترش نشريه با گفتوگو در وي
و گروهي عملكرد هم و فردي عملكرد هم كه شد مطرح عملكرد مديريت بحث سازمانها ، تعالي
.ميدهد قرار تحليل و تجزيه مورد را سازماني
مجموع در كه است سازمانها عملكرد به استراتژيك نگرشي عملكرد مديريت:كرد تصريح او
.ميدهد سوق است ، سازمان تعالي و عملكرد تعالي كه خود استراتژيك هدف سمت به را سازمان
و دولتي سازمانهاي بين در مناسب فرهنگسازي را همايش اين برگزاري از هدف صفري دكتر
و بهبود مفاهيم با سازمانها كاركنان و مديران همايش اين در:وافزود كرد ذكر خصوصي
.ميشوند آشنا آن به دستيابي روشهاي و عملكرد تعالي
عملكرد ارزيابي به موظف دولت قبل ، سال حدود 30 از قانون براساس:شد يادآور ادامه در وي
نظام نتوانستهايم هنوز و است نشده محقق مساله اين تاكنون كه است اجرايي دستگاههاي
آن بيشتر تحقق به همايش اين برگزاري ميرود انتظار كه كنيم ايجاد زمينه اين در را مشخصي
.كند كمك
است جدي و ملي عزم يك نيازمند حركت اين كه آنجا از:گفت عملكرد مديريت ملي همايش دبير
كه گرفتهايم بهره كشور كلان مديريت سياستگذار و بزرگ سازمانهاي پشتيباني و كمك از
اين در كشور صنعتي سياستگذاري متولي بهعنوان نيز ايران صنايع نوسازي و گسترش سازمان
.كرد خواهد همياري را ما زمينه
تهران ، دانشگاه مديريت دانشكده همكاري با و دانشگاهي جهاد همت به همايش اين:افزود وي
و گسترش سازمان و اسلامي شوراي مجلس پژوهشهاي مركز كشور ، برنامهريزي و مديريت سازمان
.شد خواهد برگزار ايران صنايع نوسازي
از يكي مديريت ، توسعه:داشت اظهار نيز -همايش اين اجرايي و علمي كميته عضو -گودرزي دكتر
يكي نيز سازمان تعالي به دستيابي و است ايران صنايع نوسازي و گسترش سازمان اساسي اهداف
.است سالجاري در سازمان ارزشهاي از
ميان در گسترش سازمان جايگاه به باتوجه:افزود همايش ، اين اجرايي و علمي كميته عضو
خود سهم به بوده ، تعالي دنبال به ابعاد تمامي در سازمان كه اين و كشور توسعهاي نهادهاي
.كرد خواهد كمك كشور در تعالي و خلاقيت فرهنگ ترويج به
را همايش اين برگزاري از انساني منابع توسعه معاونت بهويژه و گسترش سازمان حمايت وي
.دانست آنها عملكرد بهبود و شركتها تعالي براي مغتنم فرصتي
مالكيت سازمان اختيارات و وظايف
قانون با آن مغايرتهاي و شركتهايدولتي
توسعه
سوم برنامه
اقتصادي ، توسعه سوم برنامه قانون و 4 مواد 2 اصلاح قانون ماده 4 "ب" بند استناد به
شركتهاي مالكيت سازمان تاسيس آن ، ذيل تبصره و ايران اسلامي جمهوري فرهنگي و اجتماعي
.رسيد اسلامي شوراي مجلس تصويب به تاريخ 12/5/1381 در دولتي
و دولتي شركتهاي ساماندهي با رابطه در سوم برنامه قانون اهداف و مفاد به باتوجه
نهادهاي و برنامه قانون سوم و دوم فصلهاي طي دولتي شركتهاي مديريت و سهام واگذاري
تعيين و (خصوصيسازي سازمان واگذاري ، عالي هيات تخصصي ، مادر شركتهاي) امر اين متولي
براي قانونگذار هدف دادن قرار مدنظر با و يك هر براي شده تعريف فعاليتهاي و وظايف حيطه
شركتهاي مالكيت سازمان" تاسيس با كشور در واگذاري و خصوصيسازي فرآيند تسهيل و تسريع
:است طرح قابل ذيل شرح به نكات برخي ،"دولتي
دولتي شركتهاي مالكيت سازمان اختيارات و وظايف موضوع ، :الف
كليه به نسبت دولت مالكيت حق اعمال از است عبارت دولتي شركتهاي مالكيت سازمان موضوع -1
.نميباشد رئيسجمهور با آنها مجمع رياست كه كشور خارج و داخل ايراني دولتي شركتهاي
مالكيت سازمان به "الف" بند در مندرج شركتهاي كليه مالكيت فوق ، تامينمنظور جهت -2
.مييابد انتقال
مقطع 4 يك طي سازمان شرايط ، واجد شركتهاي واگذاري فرآيند تسريع و تعيين منظور به -3
.مينمايد توسعه سوم برنامه قانون ماده 62 مفاد اجراي به موظف را شركتها ماهه
مالكيت سازمان "الف1" بند در موصوف شركتهاي ثابت داراييهاي ارزيابي تجديد جهت -4
نظر طبق روز متعارف ارزش براساس داراييها ارزيابي به را شركتها دولتي ، شركتهاي
.ميكند ملزم رسمي كارشناسان
اولويتهاي نمودن ملحوظ با شركتها ، ثابت داراييهاي ارزيابي تجديد انجام از پس -5
را واگذاري مشمول شركتهاي مالكيت ، سازمان توسعه ، سوم برنامه قانون درماده 16 مندرج
به واگذاري عالي هيات طريق از و نموده دستهبندي خدماتي و توليدي فعاليتهاي براساس
.ميكند معرفي خصوصيسازي سازمان
راهكارهاي پيشنهاد و تنظيم ميتواند دولتي شركتهاي مالكيت سازمان وظايف ديگر از -6
خصوصيسازي سازمان و واگذاري عالي هيات به خصوصيسازي روند تسريع و تسهيل جهت مناسب
.باشد
.واگذاري عالي هيات سوي از شده اتخاذ سياستهاي و تصميمات بر نظارت -7
.خصوصيسازي سازمان فعاليتهاي و واگذاري روش بر نظارت -8
تسهيل و واگذاري برنامه پيشبرد براي اقدام و فعاليت و مناسب تصميم هرگونه اتخاذ -9
.خصوصيسازي سازمان و واگذاري عالي هيات سياستهاي اجراي
و دستگاهها تشكيلات ساختار اصلاح راستاي در توسعه سوم برنامه در دولت اهداف به باتوجه
سازمان وظايف ماهيت گرفتن درنظر با و دولت كوچكسازي بر تاكيد با تشكيلات گسترش عدم
تشكيل بر مبني قانونگذار نظر نيز و دولت مالكيت حق اعمال جهت دولتي شركتهاي مالكيت
يك بهصورت ميتواند دولتي شركتهاي مالكيت سازمان جمهور ، رئيس نظر زير مذكور سازمان
.شود تشكيل كشور برنامهريزي و مديريت سازمان به وابسته سازمان
سوم برنامه قانون با دولتي شركتهاي مالكيت سازمان تشكيل مغايرتهاي:ب
شركتهاي عمومي مجامع در دولت سهام نمايندگي سوم ، برنامه قانون ماده 7 استناد به -1
يا دو و كشور برنامهريزي و مديريت سازمان رئيس دارايي ، وزير مسوول ، وزير عهده به دولتي
خواهد آنان نمايندگان با يا و ميشوند تعيين وزيران هيات تصويب با كه است ديگر وزير چند
.بود
نمايندگي سوم ، برنامه قانون و 4 مواد 2 اصلاح قانون ماده 4 "ب" بند استناد به كه درحالي
با آنها مجمع رياست كه شركتهايي استثناي به)شركتها در دولت مالكيت حق يا و سهام
دولتي شركتهاي مالكيت سازمان يا دارايي و اقتصادي امور وزارت طريق از (است رئيسجمهور
.شد خواهد اعمال
و انحلال فروش ، قابل شركتهاي اسامي سوم ، برنامه قانون ماده 14 "الف" بند استناد به -2
ميشود ، اعلام واگذاري عالي هيات به دارايي وزارت يا و ذيربط وزارتخانه سوي از ادغام
روند تسريع و تسهيل هدف با دولتي شركتهاي مالكيت سازمان تاسيس با كه درحالي
.شود واگذار مذكور سازمان به بايد اختيار اين واگذاريها ،
تكليف تعيين سوم ، برنامه قانون ماده 15 مفاد و ماده 14 "الف" بند مفاد براساس -3
نظر و هدف با كه درحالي است واگذاري عالي هيات با واگذاري و فروش براي شركتها
مالكيت سازمان اختيارات از مهم اين "دولتي شركتهاي مالكيت سازمان" تاسيس جهت قانونگذار
.بود خواهد
موضوع ، اهداف ، با موازي يا مغاير ضوابط و قوانين هرگونه ميشود پيشنهاد بنابراين
و بازبيني مورد ذيربط ، مراجع توسط دولتي ، شركتهاي مالكيت سازمان وظايف و اختيارات
.گيرد قرار بررسي
گودرزي پروين
ميرود دولتثانويهبه رهن بازار راهاندازي لايحه
ارائه وزيران هيات به جاري ماه پايان تا ثانويه رهن بازار راهاندازي لايحه پيشنويس
.ميشود
لايحه اين در:افزود ما خبرنگار با گفتوگو در دارايي و اقتصادي امور وزير مشاور
را ثانويه رهن بازار واداره راهاندازي مسووليت غيردولتي شركتي است شده پيشبيني
.شود عهدهدار
حضور امكان مسكن خريد اعتباردهنده موسسههاي تنها بازار اين در:گفت تبريزي عبده حسين
.هستند دارا خود پرداختي وامهاي بهادار اوراق و اسناد عرضه براي را
خصوصي و دولتي اعتباردهنده موسسات و بانكها ترتيب اين به:افزود مطلب اين توضيح در او
سبب امر اين كه آورند دست به مجددي اعتبار خود اوليه اعطايي وامهاي فروش با ميتوانند
متولي شركت:گفت وي.شد خواهد موسسات اين وامدهي قابليت رفتن بالا و صنايع تجهيز
.كرد خواهد فعاليت تهران بهادار اوراق بورس نظر تحت ثانويه رهن بازار راهاندازي
خريداران:داد ادامه دارد ، عضويت نيز نوين اقتصاد بانك مديره هيات در كه تبريزي عبده
بهادار اوراق بورس هماهنگي با ميتوانند مسكن خريد اعتباردهنده موسسات از رهني وام
.برسانند فروش به معين سود با مشاركت اوراق درقالب را خود برگههاي تهران
و مالي موسسات وامدهي توان افزايش موجب ثانويه رهن بازار راهاندازي:كرد پيشبيني وي
.شود مسكن بازار در تقاضا به عرضه نزديكشدن
افزايش اثر در كوتاه زماني دوره يك در ميدهد نشان برآوردها:گفت اقتصادي كارشناس اين
.ميدهد نشان كاهش به ميل تقاضا و عرضه شدن سربهسر با قيمتها متقاضيان ، مسكن خريد قدرت
و اقتصادي امور وزارت نظير ذيربط اجرايي دستگاههاي همه حاضر درحال:افزود تبريزي عبده
با را خود موافقت بهادار اوراق بورس و شهرسازي و مسكن وزارت مركزي ، بانك دارايي ،
نسبت وزيران هيات ميشود پيشبيني ترتيب اين به.كردهاند اعلام بازار اين راهاندازي
دستگاههاي موافقت به را آن بررسي اين از پيش كه چرا.كند اقدام لايحه اين بررسي به
.بود كرده موكول ذيربط
قرار كشور اقتصادي مقامات كار دستور در سال 1372 ابتداي از ثانويه رهن بازار راهاندازي
معتقدند بسياري.بود مانده معطل تاكنون آن اجرايي تبعات بودن ناشناخته بهدليل اما گرفت
است ، نرسيده تكامل به (خانه خريد تسهيلات اعطاي كنوني بازار)اوليه رهن بازار كه زماني تا
بر طرح اين موافقان كه است درحالي اين بود نخواهد صرفه به مقرون دوم بازار راهاندازي
و بانكها وامدهي توان افزايش سبب خود ثانويه رهن بازار راهاندازي كه باورند اين
.ميانجامد اوليه رهن بازار تكامل به بلندمدت در امر اين و ميشود مالي موسسات
|