سه شنبه ۹ آبان ۱۳۸۵
شهرآرا
Front Page

گفت وگو بامهندس مهدي چمران، رئيس شوراي عالي استان ها (بخش اول)
شوراي شهر پس از 8 سال
عكس:مسعود خامسي پور
006054.jpg
006051.jpg
با تشكيل شوراها يكي از مهمترين اصول قانون اساسي تحقق يافت و زمينه براي ورود هزاران برگزيده ملت به عرصه هاي مديريتي شهرها و روستاها هموار و بستري براي مشاركت مردم در تصميم گيري ها فراهم شد. با گذشت 8 سال فعاليت شوراها به عنوان يك تجربه موفق جهاني هنوز گامي جدي و موثر براي تحقق مديريت واحد شهري به عنوان پيش نياز مديريت شورايي در كشور برداشته نشده است و شوراها همچنان با موانع قانوني و اجرايي و مقاومت از سوي برخي سازمان ها و دستگاههاي اجرايي روبه رو هستند.مهندس مهدي چمران رئيس شوراي عالي استانها و شوراي اسلامي شهر تهران در گفت وگو با همشهري با اشاره به فراز و نشيب هاي دو دوره فعاليت شوراها، كارنامه و دستاورد نظام شورايي در كشور را بيان كرده است كه از نظر شما مي گذرد:

* به عنوان رئيس شوراي عالي استان ها چه ارزيابي از فعاليت شوراهاي شهر و روستا در كشور داريد؟
- دور اول شوراهاي اسلامي شهر و روستا از سال 78 شروع به كار كرد و هم اكنون دومين دوره آن كه از سال 82 شروع شده رو به پايان است. شوراها در كشور به شكل كنوني سابقه كار نداشته است، البته انجمن هاي شهر قبل از انقلاب وجود داشت ولي چندان فعال و داراي جايگاه مناسبي نبود و بيشتر جنبه صوري و ظاهري داشت تا جنبه اجرايي.
بحث شوراها از ابتداي پيروزي انقلاب اسلامي مطرح شد و در قانون اساسي جايگاه مهمي براي شوراهاي اسلامي شهر و روستا در نظر گرفته شد و ماده 100 تا 107 قانون اساسي به بحث شوراها اختصاص يافت تا جايي كه قانون اساسي حتي شوراها را در شهر و محل خودشان ناظر بر امور اجرايي دولت مي داند. البته شور و مشورت پيشينه اعتقادي و ريشه در قرآن، احاديث و روايات و احاديث پيامبر بزرگوار اسلام دارد. مع الوصف تشكيل شوراها تا سال 78 به تاخير افتاد.
- يكي از دلايل آن جنگ تحميلي و پيامدهاي آن بود كه طي آن مجبور شديم به مسائل مربوط به جبران خسارات جنگ و بازسازي كشور بپردازيم و بالاخره شوراها در سال 78 تشكيل شد.
با اين حال شوراهاي اول در زماني شكل گرفت كه هيچ گونه تجربه اي در اين زمينه وجود نداشت و در اين شرايط براي اولين بار شوراهاي شهر و روستا شروع به كار كردند.علاوه بر اين شوراها در فضايي شكل گرفت كه روي آن تبليغات خوبي شد و مردم استقبال خوبي از شوراها كردند. بدون اينكه قانون و يا آيين نامه و دستورالعمل هاي كاملي داشته باشند. به بيان ديگر مسائل چندان براي آنها روشن نبود و مي توان گفت آنها كار را از صفر شروع كردند. ولي با وجود اين در بسياري مناطق كشور موفق بوده اند و حتي در برخي شهرهاي بزرگ توانستند به خوبي برنامه ريزي كنند و حمايت هاي مردمي را نيز به دست آورند و در شهرهاي كوچك نيز موضوع به همين گونه بود. فكر مي كنم به طور سرجمع و كلي اگر شوراي شهر تهران را كنار بگذاريم شوراها از موفقيت نسبي برخوردار بوده اند. يعني شوراهاي دور اول با توجه به امكانات آنها و نبود زمينه قبلي به طور نسبي موفق عمل كرده اند.
* به نظر شما اتفاقاتي كه براي اولين دوره شوراي شهر تهران پيش آمد ناشي از چه بود؟
- مسائلي كه در دور اول شوراي شهر تهران پيش آمد و همچنين كشمكش هاي سياسي ميان جناح ها بر شوراي شهر تاثير گذاشت و با اينكه كارهاي ارزشمند خوبي انجام داده بودند و برنامه ريزي هايي كرده بودند، ولي به هر حال كشمكش هاي سياسي و جناحي توقف يك سري كارها را به دنبال داشت و از اين رو همه نگاهها به مسائل درگيري و تشنج و كشمكش هاي جناحي و سياسي شوراي شهر دوخته شد و در نهايت دولت هشتم كه خودش از همين شورا حمايت كرده بود مجبور شد آن را منحل كند. با اينكه بحث انحلال تنها در رابطه با يك شهر بود، ولي چون مربوط به شوراي شهر تهران بود بر كل كشور تاثير منفي گذاشت و از اقبال عمومي براي شركت در انتخابات شوراي شهر دوم تا حد زيادي كاست و اين تاثير منفي تا مدت ها و سال ها ادامه داشت و شايد هنوز هم ادامه داشته باشد.
ولي در مجموع مقايسه عملكردي و آماري از كار شوراها طي دو دوره فعاليت نشان مي دهد كه شوراها به طور كلي از موفقيت نسبي برخوردار بوده اند.
* اداره شورايي چه دستاوردي براي مديريت شهرها و روستاها در پي داشته است؟
- شهرها قبلا توسط يك فرد و يك فكر اداره مي شد ولي شوراها اين دايره تصميم گيري را گسترش دادند و از نظر هدايت و نظارت، به كمك اداره كنندگان شهرها آمدند و از گروههاي مشاوره اي بيشتري استفاده كردند و همين موضوع، بحث كارآيي و كارشناسي و جايگاه تخصصي شوراها در اداره محل شهرها را باز كرد.
حتي اگر از ديد كلي هم نگاه كنيم نسبت به زماني كه شهرداري ها از سال 72 مستقل شدند و مي بايستي بودجه را خودشان تامين كنند در اين مدت شهرها به لحاظ عمراني و آباداني نيز وضعيت بهتري پيدا كردند. البته استثناهايي در اين زمينه وجود داشته است كه بايد به عنوان يك پايلوت مدنظر قرار داد و آسيب شناسي كرد تا اين گونه موارد استثنايي هم كمتر شود. بنابراين كارنامه كلي شوراها در اين مدت روشن و خوب بوده است، هر چند كه به خاطر نو بودن كار شورايي و كامل نبودن دستورالعمل ها و آيين نامه ها و كمبود قوانين و نقايص موجود، مشكلاتي در شوراها و شهرداري ها به وجود آمده است، ولي كارها براي اداره محلي شهرها گسترش يافته و تخصصي تر شده است.
البته اين براي ما قطعاً ايده آل نيست و كمبودهاي فراواني در شهرها داريم كه بايد حل شود زيرا در غير اين صورت هم براي شوراها و شهرداري ها و هم براي دولت و مردم مشكلات عديده اي را به وجود خواهد آورد.
* اشاره شما در اين باره به چه مشكلاتي است و راه حل آنها را در چه مي دانيد؟
- مسئله درآمدهاي سالم و پايدار براي شهرداري ها يكي از مهمترين مسائلي است كه بايد حل شود در غير اين صورت شهرداري ها را به سمت درآمدهاي كاذب و ناپايدار سوق خواهد داد تا براي اداره شهر از هر روشي كسب درآمد كنند و اين شيوه، فشارها و مشكلاتي را ممكن است براي مردم در پي داشته باشد.مشكلات در سيستم فعلي شورايي و شهرداري از جمله در رابطه با نقص قوانين و كمبود آيين نامه ها و دستورالعمل ها وجود دارد كه بايد اصلاح شود و تحقق آن همكاري نزديك شوراها دولت ومجلس را مي طلبد.دولت بايد روي مسائل مالي شهرداري ها كار كارشناسي كند و مجلس نيز با يك ديد باز و بدون در نظر گرفتن يك شهر با شوراي خاص قوانيني را تصويب كند كه بهبود وضعيت شوراها را كه قاعدتاً بهبود وضعيت شهرهاست در پي داشته باشد.
* به عنوان رئيس شوراي عالي استانها زمينه همكاري و تعامل دولت و مجلس با شوراها را چگونه ارزيابي مي كنيد؟
- خوشبختانه اين زمينه به وجود آمده است. براي نمونه در رابطه با لايحه اصلاح قانون شوراها كه توسط وزارت كشور تهيه شد مشورت هايي به صورت پراكنده با شوراهاي سراسر كشور صورت گرفته بود، ولي ما آن را كافي نمي دانستيم و هنوز هم كافي نمي دانيم و فكر مي كنيم كه اين نشست ها بايد به شكل سازمان يافته و دقيق تر مي بود و روي آن كار اصولي و اساسي مي شد نه اينكه در جلسه اي مطرح و به يك نظرخواهي شفاهي بسنده شود، بلكه بايد جلسات كارشناسي گذاشته مي شد و نظرات كارشناسي شوراها لحاظ مي شد.ولي به هر حال وقتي لايحه به دولت آمد و در كميسيون هاي دولت مطرح شد تعدادي از قوانين مطابق پيشنهاد شوراها و شوراي عالي استان ها، اصلاح و يا حذف شد.
بالاخره تعدادي نيز باقي ماند كه دولت روي آنها پافشاري داشت و وقتي آنها به مجلس شوراي اسلامي رفت ما در مجلس از آنجا كه متاسفانه شناخت درستي روي شوراها به ويژه روي شوراي عالي استان ها نبود يك كار متراكم و فشرده اي را در رابطه با معرفي شوراها و وظايف شوراي عالي استان ها و تبيين قوانين و پيشنهادات اصلاحي انجام داديم؛ به گونه اي كه در كميسيون امنيت ملي اصلاً آمدن اين قانون و اصلاح و فوريت آن حذف شد و رأي نياورد.
بالاخره وقتي به صحن علني مجلس رفت، پيشنهاد خود ما بود كه كليات رأي بياورد تا بتوانيم اصلاحاتي را كه لازم است انجام دهيم. از اين رو لايحه دوباره به كميسيون ها بازگشت داده شد و تاكنون در هر كميسيوني كه مطرح شده حضور پيدا كرده ايم و دلايل و نظرات خود را بيان داشته ايم كه بسياري از آنها مورد پذيرش واقع شده و اميدواريم وقتي در صحن علني مجلس مطرح مي شود دقيقاً مورد بحث و بررسي قرار گيرد.
وظيفه دولت و به ويژه مجلس شوراي اسلامي در رابطه با اصلاح قوانين و امور مربوط به شوراها بسيار مهم است و ما مرتب اين تذكر را داده ايم.
البته آنها هم انتقاداتي نسبت به شوراها و عملكرد آنها داشته اند كه بسياري از اين انتقادات درست بوده است؛ به اين معنا كه در بعضي از شهرها و در برخي موارد اتفاقات نامناسب و ناجوري رخ داده يا ممكن است رخ دهد و ما نيز هميشه در جواب آنها گفته ايم اگر به جاي اينها يك فرد مسئول هم بگذاريد مطمئناً اين اشتباهات بيشتر خواهد بود. از اين گذشته اگر درصد اين اتفاقات يا اشتباهات را بخواهيم با سيستم هاي دولتي و كارمندان دولت مقايسه كنيم قطعاً از آنها كمتر خواهد بود.
اشتباه ممكن است در دولت، مجلس و در همه جا به وجود آيد و شوراها هم از اين قاعده مستثني نيستند.جمعيت شوراها در سراسر كشور حدود 150 هزار نفر است و در بين اين گروه بزرگ يك تعدادي ممكن است مشكلاتي داشته باشند. از اين گذشته اگر يك بررسي و آسيب شناسي دقيق صورت گيرد كه اين مشكلات چرا به وجود مي آيد مي بينيم آن هم باز تقصير خود شوراها نبود، بلكه برخي از آنها به خاطر مسايلي است كه براي شوراها در بعضي شهرها به ويژه شهرهاي بزرگي مانند تهران به وجود آمد.اين گونه موارد اقبال عمومي براي كانديدا شدن و يا رأي دادن را كاهش داد. در بسياري از شوراها و شهرهاي كوچك دنبال افراد مي رفتند كه به زور كانديداي شوراها شوند، ولي استقبال نمي كردند، چون شوراها جز دردسر عملاً چيزي ندارد و امتيازات شوراها از نظر قانوني بسيار اندك است و شغل محسوب نمي شود و حقوق ندارد و افراد امتيازاتي را كه در اداره خود داشته اند هم از دست مي دهند. علاوه بر اين همه مردم شهر از شوراها متوقع هستند و درست هم هست و بايد متوقع باشند. در حالي كه شوراها فعلاً شوراي شهرداري ها هستند نه شوراي سازمان ها كه بتوانند روي آنها اعمال مديريت كنند.
در حال حاضر همه انتظار دارند وقتي مشكلات خود را با اعضاي شوراي شهر در ميان مي گذارند مشكلاتشان حل شود. براي نمونه افراد زيادي طي نامه از اعضاي شورا درخواست كار دارند، در حالي كه مسأله كاريابي وظيفه سيستم هاي ديگري است اگرچه شورا هم بايد موثر باشد، ولي در حال حاضر شوراها اين تاثير را ندارند تا اقدام موثري در اين زمينه انجام دهند. مردم در بسياري موارد از جمله در رابطه با آب، برق، گاز، آلودگي هوا، محيط زيست، امنيت پارك ها، خانه ها و حتي شغل، آسفالت، مدرسه و... درخواست هايي دارند و همه اينها به شورا مراجعه مي كنند و انبوه مسائل و مشكلات روي دوش شورا ريخته، ولي ابزاري كه در اختيار دارد ابزاري بسيار محدود ولي كنترل ها و نظارت هايي كه روي آن است بسيار كنترل هاي سنگيني است.

نگاه امروز
سياست اجتماعي
ابوالفضل عمويي

مردم سالاري چنان كه از مبادي اش برمي آيد با مقوله شورا و گفت وگو عجين است. شوراي شهر عرصه اي براي گفت وگو در مورد مسايل شهري است و شهر سمبل جامعه است در انديشه مدرن.
بر همين اساس است كه شورا كه هدايت امور شهر را بر عهده مي گيرد نقش اجتماعي بالايي دارد. انتخاب اعضاي شوراهاي شهر كه به سومين دوره خود در ايران نزديك مي شود بر همين اساس حركتي براي معرفي افرادي است كه اجتماع را نمايندگي كنند.
جامعه هرچند در مفهوم خود سياست را هم دربر مي گيرد ولي سياست همه چيز جامعه نيست. آنچه افراد جامعه در زندگي روزمره خود با آن مواجه اند البته چيزي فراتر از مسايل سياسي و دغدغه هاي فكري است.
جنبه هاي بهداشتي، آموزشي، تربيتي و تفريحي حيات اجتماعي مقولاتي است كه در مفهوم موجود دموكراسي در گفتمان سياسي كشور جايي خالي دارند. دوره اول انتخابات شوراي شهر در ايران به تبع فضاي سياسي كشور، رنگ و بوي سياسي گرفت و همين ناديده گرفتن نقش اجتماعي شورا از سوي اعضاي آن، شوراي شهر در تهران و برخي ديگر از شهرهاي بزرگ را به سمت ناكارآمدي  برد.
در دوره دوم انتخابات شوراي شهر بود كه چهره هاي سياسي  پا را از ميدان پس كشيدند و ميدان رقابت را در اختيار مهندسين و اهل فرهنگ و ورزش و محيط زيست قرار دادند؛ كساني كه از اين جهت همساني ذاتي با نفس شوراي شهر داشتند.
دوره سوم انتخاب شوراي شهر فرصتي براي دستيابي به تجربه هاي جديد و تكرار تجربه هاي موفق قبلي است. چنان كه قرائن نشان مي دهد همه گروه هاي دخيل در امر انتخابات به اين نكته وقوف يافته اند كه هرچند انتخابات امري سياسي است ولي شوراي شهر لزوماً نبايد ميدان سياستمداران باشد.
اهل سياست در اين ميان يا بايد از دور نظاره گر ميدان رقابت باشند يا اين كه وجوهي غيرسياست پيشگي را سرمايه ورود خود به ميدان شوراي شهر قرار دهند.
شوراي شهر مكمل دموكراسي سياسي است و شايد براي منفعت عامه كه منظور نظر واضعان قرارداد است مفيدتر باشد.
اهل سياست، ميدان هاي گوناگوني براي رقابت دارند، شايد لازم باشد ميدان شوراي شهر راكمتر سياسي كنند.

اعداد اساسي

۳۰۰
گروه شهري- بر اساس سخنان مديركل خدمات شهري شهرداري تهران، نقاط حساس و در معرض آب گرفتگي شهر تهران شناسايي شد. از قرار به هنگام بارندگي در شهر تهران بيش از 300 گروه 2 تا 4 نفره در اين نقاط مستقر شده و به منظور پيشگيري از بروز آب گرفتگي در سطح شهر آماده خدمات رساني خواهند بود. هر ساله به علت بارندگي هاي شديد در فصل زمستان و پاييز، تهران با مشكل آب گرفتگي مواجه مي شود و سطح معابر و خيابان هاي شهر پر از آب مي شود.
شايد از اين روست كه محسن صادقيان به تدابير و اقدامات ويژه حوزه خدمات شهري شهرداري تهران براي پيشگيري از بروز مشكلات تردد در شهر در هنگام بارندگي خبر داد و گفت: حوزه خدمات شهري شهرداري تهران با بسيج حوزه هاي خدمات شهري و فضاي سبز مناطق 22 گانه شهر تهران و بهره گيري از امكانات موجود در نواحي آمادگي لازم و كافي جهت رفع آب گرفتگي هاي احتمالي در نقاط مختلف تهران را دارد.
به تعبير اين مقام مسئول اين اقدامات به نحوي صورت مي گيرد كه شهروندان تهراني در هنگام بارندگي با كمترين مشكل مواجه شوند. انگار امسال و با آغاز فصل بارندگي مركز خدمات شهري شهرداري تهران در تلاش است با بسيج تمام امكانات و بهره گيري از تجهيزات موجود به گونه اي انجام وظيفه كند تا در هنگام بارش هاي شديد از بروز آب گرفتگي و مشكلات تردد در سطح شهر جلوگيري شود.
۱۷۰۰
اين عدد نشان دهنده تعداد پروژه هاي عمراني است كه با تلاش شهرداري تهران تا پايان سال افتتاح خواهد شد. فرهاد يعقوبي، معاون امور مناطق شهرداري تهران با اعلام اين خبر از تدبير شهردار تهران گفت كه بر اساس آن، در سال جاري تمام پروژه هاي نيمه تمام شهر تهران با اولويت  اهميت براي شهروندان، تا پايان سال به اتمام مي رسد.
از قرار معلوم عملكرد شهرداري تهران به گونه اي بوده است كه در 6ماه اول سال 85، 60 درصد از پروژه هاي نيمه تمام، افتتاح و آماده بهره برداري شده و تا پايان سال 85 بقيه پروژه هاي نيمه تمام آماده بهره برداري خواهند شد. از سويي حدود 70 درصد از پروژه هاي نيمه تمام شهر تهران تا آذرماه امسال افتتاح و آماده بهره برداري خواهد شد.
وي هزينه اجراي 1700 پروژه عمراني، خدماتي، فرهنگي، ورزشي و ترافيكي را در سطح مناطق 22 گانه شهر تهران، بيش از 3هزار ميليارد ريال عنوان كرد.

|  اقتصاد  |    اجتماعي  |   سياست  |   شهرآرا  |   موسيقي  |   ورزش  |

|   صفحه اول   |   آرشيو   |   بازگشت   |