برهانيم تنگي نفس از را شهر درختان
نشر آئينه در زيست محيط
![](../imgs/bar.jpg)
برهانيم تنگي نفس از را شهر درختان
شهر خيابانهاي در كهنسال درختان شدن خشك علل به نگاهي
تهران
است بوده كتابي يا و شد ساخته كشور در فيلمي قبل ، سالها
فيلمي هم اگر ".ميميرند ايستاده درختان":تحتعنوان
كه نميداند و نشد آن ديدن به موفق هرگز نگارنده بوده ،
بود عنواني صرفا يا است بوده درختان درباره اصولا
اين و روزها اين ايام ، اين بههرحال ، انتزاعي و سمبوليك
مشاهده با ميگذرم ، تهران خيابانهاي از كه وقت هر سالها ،
ميميرند و ميشوند خشك ديگري از پس يكي كه درختاني
و بار دهها ميشود ، تكرار ذهنم در جمله اين بياختيار
كه پرسش اين هم بلافاصله و آزاردهنده وسواس يك بهصورت
است؟ مسئول كسي چه
فرصتي روزانه ، كار و مشغله از فارغ ساعتي روزي ، اگر
و تحمل را شهر خيابانهاي دم و دود توانستيد و داشتيد
كه بود خواهيد شاهد بزنيد ، خيابان در پياده پرسهاي
را خود موتوري ، اره با آن !سبز فضاي و شهرداري مامورين
منظره بر علاوه كه تنومند شده خشك درختان شر از
تنه يا و شديدي ، باد با ممكناست آن ، هر رقتبارشان ،
خلاص شوند جاني نكرده خداي و مالي خسارت موجب كاميوني ،
!ميكنند
و يكساله جوان نهالهاي بر علاوه چرا است؟ چنين چرا راستي
و ماه چند از بعد و ميكند غرس مرتب شهرداري كه ساله دو
ساله ، 30 درختان 20.ميكند جمع را آنها شكسته لاشه سالي
و نيمهجان يا و ميشوند خشك بيشتر و ساله ساله ، 50
بالاخره آنكه تا ميكشند زحمت به نفسي كثيف ، و بدمنظره
!شوند؟ موتوري اره طعمه صالح امامزاده چنار مثل
همين در برويد ، دور خيلي نيست لازم نداريد قبول اگر
:مانند شهر خيابانهاي زيباترين و شهر اصلي خيابانهاي
كه سعدي و حافظ جمهوري ، ، انقلاب ، شريعتي دكتر وليعصر ،
به گاهي تجاري و اداري كارهاي انجام براي گذرتان حتما
درختان اين از بسياري نمونههاي ميتوانيد ميافتد ، آنجا
.كنيد مشاهده را آنها شده بريده قطور طوقههاي يا و
انسانها ، از بيشتري تعداد كه شرايطي در گفت خواهيد لابد
، در ميميرند آلوده هواي و مخدر مواد جنايي ، حوادث از
متوسط برابر چندين كشور در رانندگي تلفات كه شرايطي
وجودي با !نيست درختان به پرداختن براي مجالي است جهاني
شريكم پنداري و احساس چنين صاحبان با زيادي اندازه تا كه
بايد گفتنيها كه دارم اعتقاد حديثها ، و حرفها همه با و
چارهاي و بخوانند مسئولاني يا و مسئولي شايد شود ، گفته
با نگارنده ، .فردا شايد نيست مجالي امروز اگربينديشند
از متفاوت جنبههاي و علل به خلاصه طور به و اعتقاد اين
چارهها باشد لازم چنانچه و ميپردازد سبز فضاي رفتن بين
:برميشمارد نيز را
شهر ، كهنسال درختان مرگومير علل اصليترين از يكي -1
از.است بلند ساختمانهاي خصوصا و ساختوساز سريع گسترش
گسترش گياهان ، حيات و گياهشناسي در مسلم و اوليه اصول
آن برگ و شاخ گسترش اندازه به حداقل درختان ، ريشه سطحي
درخت اگر يعني ظهر ، موقع در آن سايه اندازه به يعني.است
در متر شعاع 3 حداقل بزنند ، را برگش و شاخ كه سالهاي 20
هم ريشهاش افقي گسترش باشد ، داشته برگ و شاخ تنه اطراف
حالي در.است تنه اطراف در ميزان همين به مناسب شرايط در
مجال خيابان طرف از نه تهران ، خيابانهاي درختان ريشه كه
است كرده اشغال آسفالت زيرسازي را آن همه كه دارند گسترش
و تلفن و برق و آب سازمانهاي زيرزميني اطاقكهاي يا و
و است كرده اشغال فشارقوي برق و فاضلاب مترو ، هم اخيرا
دو طبقهاي ، حداقل 5 ساختمان هر كه پيادهرو طرف از نه
ريشه عليرغم ريشهاش يكي اين كه دارد زمين در ريشه طبقه
اشغال هم را پيادهرو از بخشي راحتي به بيچاره ، درخت
حداكثر شعاع به خاك از منشوري با ميماند درخت.ميكند
هوا و آب نفوذ راه نيز سطح از كه تنه اطراف در متر نيم
.است بسته آن بر
نيز خاك به آب ورود راه و هوا با خاك ناچيز تماس سطح -2
:است شده محدود زير صورتهاي به
جلوگيري براي ظاهرا اصلي ، و پهن جويهاي از بسياري سطح -
.است شده پوشش فرش سنگ يك و بتن با خاك ، شستگي آب از
پوست تا گاه را پيادهروها داغ آسفالت پيمانكاران ، -
حتي گاه كه بهطوري ميزنند ، غلطك و كرده پهن درخت طوقه
.ميشود بريده آسفالت با و ندارد رشد مجال نيز درخت تنه
پايان در شهروندان ، از بسياري اخيرا و بفروشها و بساز -
پيادهرو ، جدولسازي و ساختمان مرمت يا و ساختمانسازي
!سخاوتمندانه را !خوشرنگ و شيك موزائيكهاي يا و آسفالت
تنها و ميكنند پهن پيادهرو سطح در فراوان بتن با و
هوا و آب دريافت براي كاسه يا بشقاب يك وسعت به چالهاي
!ميگذارند باقي جوان يا و مسن درخت براي
حتما.است تهران درختان آفتهاي از ديگر يكي بيآبي -3
و مرتب تانكرهايش كه شهرداري زحمات از ناسپاسي به را ما
آبياري مشغول تابستان فصل روز ساعات گرمترين در خصوصا
ولي داريد هم حقميكنيد متهم هستند چمنها و درختان
كنيد تصور.است حوصله و وقت دقت ، كمي صرف در كار اشكال
متر چند شعاع به ريشهاش كه سالهاي يا 50 و درخت 10 ، 20
و برق اطاقكهاي آنكه از قبل البته) است گسترده زمين در
است چالهاي آبشخورش (بيايند سراغش به مترو و تلفن و آب
درخت طوقه اطراف در سانتيمتر تا 30 شعاع 20 به حداكثر
محمولهاش دارد عجله كه رانندهاي با پيمانكار تانكر كه
روز چند هر نمايد وظيفه انجام و خالي زودتر هرچه را
سانتيمتر چند قطر به فقط را آن روز همه گيريم و يكبار
به تابستان ، درجه بالاي 30 گرماي در هم آن كه ميكند خيس
.ميشود تبخير سرعت
درختان سطح كه شديدي دوده و خاك و گرد و هوا آلودگي -4
اين.است شهر درختان آفات از ديگر يكي است پوشانده را
روي حتي !ندارد موشكافانه نگاه و حوصله به نيازي ديگر
بهتري شرايط در كه را چمران و مدرس بزرگراههاي درختان
دوده از غليظي قشر دارند ، قرار شهر داخل درختان به نسبت
از هوا و نور عبور براي كمي راه كه است پوشانده خاك و
بايد را شهر درختان شستشوي.ميگذارد باقي درخت منفذهاي
.گرفت جدي
به تا !است شهر درختان از بخشي آفتهاي ديگر از پرآبي ، -5
:كنم اصلاح را جملهام دهيد اجازه نشدهام متهم بيانصافي
پاي نهر يا و جوي در !پرفاضلابي گفت بايد و نه كه پرآبي
در آن بارز نمونه كه شهر خيابانهاي از بسياري در درخت
و آب از مخلوطي ميشود ديده شريعتي و وليعصر خيابانهاي
كه دارد جريان فراوان خاكروبه حامل آب همچنين و فاضلاب
پاي در فاضلاب مداوم جريان !است وجود ز به عدمش گاه
زودرس و تدريجي مرگ و مسموميت موجب شهر ، كهنسال درختان
به فاضلاب تخليه يعني اجتماعي ، مشكل اين.ميشود آنها
را جويها اين در خاكروبه ريختن يا و خيابان كنار انهار
.نمود حل مطروحه موارد و مشكلات ساير راحتي به نشود شايد
شهرداري ، است؟ مسئول كسي چه راستي.دارد دراز سر قصه اين
ارتباط وسايل مردم ، فاضلاب ، سازمان زيست ، محيط سازمان
و يادآوري نوشته اين كه است اميد هيچكس؟ يا همه جمعي ،
كه شهر سبز فضاي رفتن بين از مورد در باشد زنگخطري
و روزمره رفتار و زندگي در است موثري عامل مسلما
عملي راهكارهاي و چارهها كه است مسلم شهروندان ، درازمدت
به نياز خود كه يافت توان مي موجود مشكلات برايرفع
كه دارد كارشناسان نظرات اجماع و ديگر نوشتههاي و نوشته
.شد خواهد گفته نياز صورت در
حكيمي پرويز
نشر آئينه در زيست محيط
( مهرهداران ) ايران وحش حيات
فيروز اسكندر :تاليف *
دانشگاهي نشر مركز :ناشر *
وزيري قطع در صفحه 491*
به يا وحش حيات كل درباره راهنما يك واقع در كتاب اين
اسكندر آقاي.است ايران مهرهداران مجموعه بهتر عبارت
آخرين ما":كه باور اين تاثير تحت را كتاب اين فيروز
نجات را كشورمان طبيعت از بخشي ميتوانيم كه هستيم نسلي
.است نموده منتشر و تاليف "دهيم
در وحش حيات درباره اطلاعاتي كتاب اين نخست بخش در
عظيم انقراضهاي محيطي ، زيست تغييرات وحال ، گذشته
بخش در.است شده ارائه ديگر وكلياتي زمينشناسي درتاريخ
خزندگان ، دوزيستان ، ماهيها ، يعني مهرهدار رده پنج دوم
.شدهاند شناسانده ايران پستانداران و پرندگان
ماهي ، گونه ايران ، 174 وحش مهرهداران از خانواده در 164
تمساح ، 112 گونه يك لاكپشت ، گونه دوزيست ، 10 گونه 20
گونه مار ، 502 گونه سوسمار ، 72 كرم گونه يك سوسمار ، گونه
.دارد وجود گونه مجموعا 1054 پستاندار گونه و 162 پرنده
گنجانيده يك هر وعلمي انگليسي فارسي ، نام كتاب ين درا
.است شده ارائه خانواده هر خصوصيات درباره نيز شرحي و شده
نامهاي با ايران وحش حيات علمي نامهاي كتاب اين در
داده مطابقت درجهان موجود منابع جديدترين در شده نوشته
تصوير است90 گرفته قرار مدنظر نيز تغييرات آخرين و شده
به حيوانات رنگي تصوير و 208 ايران اكوسيستمهاي رنگي
از 164 يك هر از تصوير يك كم دست دربرگيرنده كه صورتي
متن در زيبايي بسيار نحو به باشد مهرهداران خانواده
آشنايي فقط كه خوانندهاي كه بهطوري است ، شده چاپ كتاب
با ميتواند آساني به باشد داشته ايران حياتوحش با كمي
عكسها ، اين با ميباشد نظرش مورد كه حيواني مطابقت
.نمايد كسب آن مورد در را لازم واطلاعات شناسايي را حيوان
خواننده تا است شده گنجانيده فهرستي كتاب پايان در
ساير به سادگي به نامها از يكي داشتن دست در با بتواند
آن بر علاوه.كند پيدا دسترسي گونه آن موردنياز اطلاعات
اطلاعات كه خارجي و فارسي كتابهاي از فهرستي كتاب اين در
را ايران زيست محيط وبخصوص زيست محيط درباره ذيقيمتي
.است شده آورده ميباشد دارا
زنده سياره زمين زيست محيط شناخت
كلر ادوارد -بوتكين دانيل:نويسندگان *
وهابزاده عبدالحسين:ترجمه *
تهران شهرداري -ايران وحش حيات و طبيعت موزه:ناشر *
يك منطقه
وزيري قطع - صفحه 700*
به ميباشد ، فصل و 30 بخش بر 8 مشتمل كه كتاب اين ترجمه
صورت به محيطي زيست آگاهيهاي كه است شده انجام قصد اين
نگراني آن از ناشي ومشكلات درآيد همگاني معارف از جزيي
صورت به آن نمودهاي كه است صورت آن در.شود سبب را عمومي
كشور ، آموزش نظام و مديريت قوانين ، نظام ساختار اصلاح
و استانداردها ومنابع ، زمين مختلف كاربريهاي اصلاح
درجهت فعاليتها همه با ارتباط در زيستمحيطي دقيق ضوابط
نسل منافع و آمد درخواهد طبيعي منابع حفظ و پايدار توسعه
بس كاري اين.شد خواهد تامين دو هر آينده ونسلهاي حاضر
وجود با آن ، بدوناست اجتنابناپذير حال درعين و دشوار
آن از ما كشور كه طبيعي ثروتهاي و موهبتها همه
ما فرزندان انتظار در ونيكبختي رفاه است ، بهرهمند
.بود نخواهد
عمومي درس يك براي را آن كه كتاب اين ويژگيهاي جمله از
محور بر مطالب تمركز ميسازد ، مناسب دانشگاهي زيست محيط
اهميت پايداري ، جمعيت ، جهاني ، ديدگاه:شامل اصلي مضمون 5
.آگاهيهاست و ارزشها شهري ، زندگي پيامدهاي و
زيست محيط تخريب در جمعيت رشد اثرات جمعيت و توسعه
وهمكاران براون.لسترآر :نوشته *
بهار فرزانه دكتر طراوتي ، حميد دكتر:ترجمه *
صفحه 140-هستان:نشر *
تومان قيمت650 *
فرزند دو از بيش ايراني خانواده هيچ فردا همين از اگر
سال تا 25 ظرف 15 كشور جمعيت هم باز نياورد دنيا به
.يافت خواهد افزايش نفر ميليون يكصد از بيش به آينده
وجود سال زير 20 افراد نفر ميليون حدود 30 ما دركشور
سن سال تا 19 روز يك از اكنون كه سني گروه اين.دارد
خواهند تبديل زوج ميليون به 15 آينده سال طي 25 دارند ،
دنيا به فرزند دو تنها زوجها اين از يك هر اگر و شد
.شد خواهد افزوده ما جمعيت بر ديگر نفر ميليون بياورند 30
زادوولد به آينده سال طي 20 نيز سال بالاي 20 افراد
.افزود خواهند ما جمعيت بر ديگري تعداد و پرداخت خواهند
ميليون قريب 65 ما جمعيت اكنون كه اين به توجه با لذا
قطعا فعلي روند ادامه صورت در آينده سال ظرف 25 است نفر
. يافت خواهد افزايش نفر ميليون يكصد از بيش به آن ميزان
رشد وعوارض گوناگون پيامدهاي به درآمد اين با كتاب
از مسائلي به مختلف دربخشهاي و ميپردازد جمعيت بيرويه
مشاغل ، انرژي ، زيستي ، تنوع شيرين ، آب غلات ، توليد قبيل
تغيير مسكن ، جنگلها ، زراعتي ، زمينهاي عفوني ، بيماريهاي
مواد)پسماند شده ، حفاظت طبيعي مناطق شهرنشيني ، هوا ، و آب
و ميپردازد جمعيتي خستگي ظهور سرانجام... و (زائد
زيست محيط تخريب در جمعيت رشد اثرات از جامع تحليلي
.ميدهد ارائه
|